Tăng cường trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ

Vai trò lãnh đạo của Đảng trong trách nhiệm giải trình

Chỉ thị số 53-CT/TW ngày 26/10/2025 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện trách nhiệm giải trình của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động công vụ nêu rõ, cấp uỷ, tổ chức Đảng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tăng cường tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, xây dựng văn hoá giải trình trong hoạt động công vụ.

Người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền, địa phương, cơ quan, đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện nghiêm các quy định về trách nhiệm giải trình. Coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên, là thước đo bản lĩnh, đạo đức, năng lực và tinh thần dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên.

Gắn trách nhiệm giải trình với trách nhiệm nêu gương, với tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt Đảng, trở thành việc làm thường xuyên, từng bước hình thành văn hoá giải trình trong cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Quy định rõ trách nhiệm giải trình là một tiêu chí để đánh giá cấp uỷ, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên hằng năm. Kiên quyết đấu tranh, loại bỏ các biểu hiện né tránh, đùn đẩy, giải trình không đầy đủ, không trung thực trong hoạt động công vụ.

Theo Kế hoạch số 32-KH/TU của Thành ủy về quán triệt, thực hiện Chỉ thị số 53-CT/TW, việc tổ chức triển khai phải đồng bộ, thống nhất, cụ thể hoá nội dung Chỉ thị bằng chương trình, kế hoạch, quy chế phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, địa phương, đơn vị.

Người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, địa phương, đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp và toàn diện về việc tổ chức thực hiện trách nhiệm giải trình. Việc triển khai bảo đảm thực chất, hiệu quả, tránh hình thức, gắn với kiểm tra, giám sát, đánh giá và sơ kết, tổng kết định kỳ.

Tại xã Lãnh Ngọc, Đảng uỷ xã tăng cường tuyên truyền, giáo dục, quán triệt Chỉ thị số 53-CT/TW, xây dựng văn hoá giải trình trong hoạt động công vụ gắn với thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TU ngày 10/11/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy về tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, không làm đúng, đầy đủ chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn trong thực thi công vụ.

Phát động phong trào thi đua “Cán bộ, đảng viên xã Lãnh Ngọc nêu gương, minh bạch, trách nhiệm, giải trình vì Nhân dân phục vụ”.

Trong đó, UBND xã rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật về thực hiện trách nhiệm giải trình, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, khả thi, phù hợp với thực tiễn và tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả. Quy định rõ các nguyên tắc, đối tượng, nội dung, hình thức, trình tự, thủ tục, quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân và cơ chế giám sát, xử lý các sai phạm về thực hiện trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ.

Chú trọng đối với các lĩnh vực về tư pháp, khiếu nại, tố cáo, tiếp công dân, đất đai, quy hoạch, môi trường, đầu tư, xây dựng, quản lý, sử dụng tài sản công, tài chính công, bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, quyền yêu cầu giải trình của báo chí, người dân, doanh nghiệp; trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong hoạt động công vụ.

Chuyển biến trong trách nhiệm giải trình

Trách nhiệm giải trình được hiểu là việc các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong bộ máy nhà nước có nghĩa vụ cung cấp thông tin, giải thích, làm rõ và chịu trách nhiệm về các quyết định, hành vi công vụ của mình trước cơ quan có thẩm quyền và trước Nhân dân. Đây là nguyên tắc cốt lõi trong quản trị công hiện đại, gắn chặt với yêu cầu công khai, minh bạch.

Đến nay, việc công khai thông tin của thành phố đã có những bước tiến rõ nét. Từ việc niêm yết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, đến công bố công khai tiến độ xử lý hồ sơ trên môi trường số, người dân ngày càng dễ dàng tiếp cận thông tin. Các nền tảng chính quyền điện tử, dịch vụ công trực tuyến được triển khai đồng bộ.

Thành phố còn chú trọng nâng cao chất lượng giải trình – tức là không chỉ “có trả lời” mà phải “trả lời đúng, đủ, kịp thời và có trách nhiệm”. Đây là chuyển biến quan trọng trong tư duy phục vụ, hướng đến một nền hành chính lấy người dân làm trung tâm.

Yếu tố then chốt để nâng cao trách nhiệm giải trình là vai trò của người đứng đầu. Thực tiễn cho thấy, ở đâu người đứng đầu quyết liệt, gương mẫu, ở đó kỷ luật, kỷ cương hành chính được giữ vững.

Thành phố đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm siết chặt trách nhiệm của lãnh đạo các cơ quan, đơn vị. Việc đánh giá cán bộ, công chức gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ và mức độ hài lòng của người dân được triển khai thường xuyên. Đặc biệt, các trường hợp chậm trễ, né tránh trách nhiệm, gây phiền hà cho tổ chức, cá nhân đều được xem xét xử lý.

Cơ chế phân cấp, phân quyền được thực hiện theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Khi quyền hạn được trao đi, trách nhiệm giải trình cũng phải được nâng lên tương xứng. Điều này giúp hạn chế tình trạng đùn đẩy, né tránh, đồng thời tạo động lực cho đội ngũ cán bộ chủ động, sáng tạo trong thực thi nhiệm vụ.

Một điểm nhấn trong quá trình tăng cường trách nhiệm giải trình của thành phố là việc mở rộng các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân. Các ứng dụng góp ý trực tuyến, chuyên mục hỏi – đáp Cổng thông tin điện tử… đã trở thành cầu nối hiệu quả giữa chính quyền và Nhân dân.

Thông qua các kênh này, mọi ý kiến phản ánh đều được tiếp nhận, phân loại, chuyển xử lý và phản hồi trong thời gian quy định. Quan trọng hơn, toàn bộ quá trình xử lý được công khai, giúp người dân theo dõi, giám sát.

Đây chính là cơ chế “giải trình hai chiều”, trong đó người dân không chỉ là đối tượng phục vụ mà còn là chủ thể giám sát hoạt động công vụ.

Thành phố đang triển khai mạnh mẽ công nghệ số để nâng cao trách nhiệm giải trình. Các hệ thống quản lý văn bản, điều hành tác nghiệp, theo dõi tiến độ công việc giúp lãnh đạo các cấp dễ dàng kiểm soát, đánh giá hiệu quả thực thi công vụ.

Việc tích hợp, liên thông dữ liệu giữa các sở, ngành góp phần giảm bớt thủ tục trung gian, hạn chế tình trạng yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có. Đây là bước tiến quan trọng hướng đến nền hành chính minh bạch và hiệu quả.

Tăng cường trách nhiệm giải trình là chiến lược lâu dài trong xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ. Thành phố xác định, mỗi cán bộ, công chức phải ý thức rõ mọi hành vi công vụ đều được giám sát và phải luôn sẵn sàng giải trình trước Nhân dân.

BẢO TRÂN