Hợp tác khoa học – công nghệ: Động lực thúc đẩy phát triển biển xanh, bền vững

Tham dự hội thảo có Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng, lãnh đạo Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Đại sứ Canada tại Việt Nam cùng đại diện các tổ chức quốc tế, chuyên gia, học giả, doanh nghiệp.

Sự kiện nằm trong khuôn khổ Hội thảo quốc tế về Biển đông lần thứ 17, một diễn đàn học thuật uy tín hàng đầu của Việt Nam; hướng đến mục tiêu là nơi trao đổi và đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức, thúc đẩy các sáng kiến hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ phục vụ phát triển xanh và bền vững.

Nền tảng cho phát triển bền vững kinh tế biển

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Đức Toàn – Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam nhấn mạnh: Thế kỷ XXI là thế kỷ của đại dương. Việt Nam có tiềm năng, lợi thế đặc biệt để phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ môi trường và an ninh quốc gia.

Theo TS. Nguyễn Đức Toàn, kinh tế biển đã được Đảng và Nhà nước xác định là một trong những động lực tăng trưởng chiến lược, góp phần thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh và hội nhập quốc tế. Các văn bản quan trọng như Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, Nghị quyết số 139/2024/QH15 về Quy hoạch không gian biển quốc gia, và Nghị quyết số 48/NQ-CP về Chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo đều nhấn mạnh phương thức quản lý tổng hợp nhằm tối đa nguồn lực, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế biển và bảo vệ môi trường.

TS. Nguyễn Đức Toàn cho rằng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường biển và suy giảm đa dạng sinh học đang là thách thức toàn cầu, quản lý tổng hợp biển và giải pháp xanh chính là “chìa khóa” để Việt Nam khai thác hiệu quả tiềm năng biển, đồng thời khẳng định vai trò là quốc gia biển có trách nhiệm.
Người đứng đầu Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cũng đề xuất tăng cường hợp tác quốc tế trong chuyển giao công nghệ, thiết lập cơ chế tài chính đại dương để huy động nguồn lực từ các ngành kinh tế biển, tái đầu tư cho môi trường và cộng đồng ven biển.

“Phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, là quyền và nghĩa vụ của mọi tổ chức, doanh nghiệp và người dân Việt Nam”, ông Toàn nhấn mạnh.

Đà Nẵng kiến tạo đô thị biển thông minh

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng khẳng định, những năm qua Đà Nẵng nỗ lực không ngừng phát huy tiềm năng biển, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ khoa học và công nghệ để phát triển các ngành kinh tế biển theo hướng xanh và bền vững.

Kinh tế biển của Đà Nẵng tiếp tục tăng trưởng ổn định, chất lượng phát triển được nâng lên theo hướng công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cao, trong đó đô thị biển thông minh đang dần hình thành rõ nét.

Hệ thống hạ tầng ven biển – cảng biển – sân bay – đường cao tốc – logistics – công nghệ cao đã tạo thành mạng lưới kết nối liên hoàn, liên vùng mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy kinh tế biển phát triển năng động.

Nhiều khu vực nghiên cứu, sản xuất công nghệ cao và công nghệ thông tin tập trung đã phát huy hiệu quả, góp phần hình thành hệ sinh thái công nghệ biển, trong đó Công viên phần mềm Đà Nẵng được xem là nền tảng quan trọng thúc đẩy đổi mới và sáng tạo công nghệ biển.

Bên cạnh đó, chỉ số bảo vệ môi trường (PEPI) của Đà Nẵng luôn nằm trong nhóm tốt nhất cả nước, hướng tới mục tiêu “Thành phố Môi trường vào năm 2030”.

Trong thời gian tới, Đà Nẵng sẽ tập trung phát triển bền vững các ngành kinh tế biển, kiểm soát khai thác tài nguyên trong khả năng phục hồi của hệ sinh thái. Chú trọng đầu tư hạ tầng du lịch biển chất lượng cao, xây dựng thương hiệu du lịch biển Đà Nẵng đẳng cấp quốc tế, đồng thời phát triển chuỗi cung ứng logistics biển, nâng cao năng lực vận tải và dịch vụ cảng biển hiện đại.

Thành phố cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến trong khai thác, bảo quản, chế biến hải sản, đầu tư năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời. Quan tâm phát triển kinh tế dựa vào đa dạng sinh học biển như dược liệu biển, nuôi trồng và chế biến rong, tảo, cỏ biển...

Song song đó, Đà Nẵng tăng cường bảo vệ môi trường, phục hồi các hệ sinh thái biển, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng, thiên tai. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư công nghệ cao, phát triển nguồn nhân lực biển chất lượng cao và thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu số về biển đảo.

TS. Nguyễn Hùng Sơn – Giám đốc Học viện Ngoại giao nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của ngoại giao công nghệ trong thời kỳ mới. Cho rằng, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là động lực phát triển mà còn là cầu nối hợp tác giữa các quốc gia, giúp Việt Nam tiếp cận tri thức toàn cầu, chuyển giao công nghệ xanh, hướng tới phát triển bền vững kinh tế biển.

TS. Nguyễn Hùng Sơn cho biết, Bộ Ngoại giao đã thành lập Nhóm công tác về ngoại giao số và ngoại giao công nghệ, nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực như quản lý sinh thái ven biển, nuôi trồng và chế biến thủy sản bền vững, năng lượng tái tạo ngoài khơi và hạ tầng biển thông minh.

Thông qua Hội thảo lần này không chỉ là diễn đàn trao đổi khoa học, mà còn là bước đi cụ thể trong việc kết nối ngoại giao – khoa học – công nghệ, mở rộng hợp tác quốc tế vì một tương lai biển xanh, kinh tế biển Việt Nam phát triển bền vững và thịnh vượng.

PHƯƠNG THUẬN