Đổi mới hoạt động Nhà thiếu nhi theo xu thế số và nhu cầu của trẻ em hiện đại

Phát biểu chào mừng Hội nghị, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Lê Trí Thanh nhấn mạnh, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng nhận thức sâu sắc rằng, dù bộ máy hành chính có sắp xếp, điều chỉnh, song nhiệm vụ bảo đảm tính thống nhất, hiệu quả và duy trì chất lượng công tác bồi dưỡng, vui chơi cho thiếu nhi phải luôn được đặt lên hàng đầu.

Hệ thống các Cung, Nhà Thiếu nhi và Trung tâm Hoạt động thanh thiếu nhi cần tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối then chốt trong việc triển khai các chương trình giáo dục toàn diện, góp phần vun đắp lý tưởng, bồi dưỡng kỹ năng và tạo môi trường phát triển lành mạnh nhất cho các em.

Thành phố Đà Nẵng luôn xác định công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng không chỉ là trách nhiệm xã hội, mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Đây được xem là sự đầu tư bền vững cho nguồn nhân lực, cho thế hệ công dân kế cận sẽ làm chủ tương lai của thành phố.

“Hội nghị là diễn đàn quan trọng để chúng ta thống nhất về nhận thức và phương pháp triển khai trong bối cảnh mới. Chúng tôi tin tưởng Hội nghị sẽ phân tích kỹ lưỡng thực trạng, từ đó đề xuất những giải pháp đồng bộ, các mô hình hoạt động sáng tạo, hiệu quả, sát với tình hình thực tế sau khi điều chỉnh địa giới hành chính”, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Lê Trí Thanh nhấn mạnh.

Theo báo cáo tại Hội nghị, trong năm 2025, Hội đồng Đội Trung ương đã phát huy tốt vai trò định hướng, ban hành Hướng dẫn hoạt động hệ thống Nhà Thiếu nhi, cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng và của Đoàn vào chương trình, kế hoạch công tác năm. Qua đó, bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, đồng thời tạo “dư địa” linh hoạt để các địa phương chủ động vận dụng trong bối cảnh sáp nhập. Các Câu lạc bộ Giám đốc cùng các kênh truyền thông chính thức tiếp tục được phát huy hiệu quả, giúp thông tin chỉ đạo được lan tỏa kịp thời, không bị đứt gãy.

Mặc dù chịu tác động từ việc sáp nhập tỉnh và chuyển sang cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập, hệ thống Nhà Thiếu nhi vẫn duy trì ổn định tổ chức, không để gián đoạn hoạt động phục vụ thiếu nhi. Nhiều đơn vị chủ động rà soát, kiện toàn bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả; trẻ hóa đội ngũ lãnh đạo; sắp xếp, bố trí lại không gian và cơ sở vật chất phù hợp với điều kiện mới.

Cùng với đó, hệ thống Nhà Thiếu nhi triển khai hiệu quả công tác nghiên cứu, hướng dẫn, bồi dưỡng phương pháp hoạt động Đội; tổ chức hàng trăm lớp tập huấn dành cho phụ trách Đội, Chỉ huy Đội; duy trì và phát huy các Câu lạc bộ nòng cốt, mô hình Phóng viên nhỏ, Quyền trẻ em, Phát thanh măng non… Qua đó, góp phần xây dựng tổ chức Đội vững mạnh trong bối cảnh mới.

Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí tiếp tục được tổ chức phong phú, đa dạng, thu hút trên 7,8 triệu lượt thiếu nhi tham gia. Toàn hệ thống đã tổ chức 1.369 lớp dạy bơi, hàng trăm trại hè, 936 lớp kỹ năng cùng nhiều chương trình giáo dục truyền thống, trải nghiệm sáng tạo, góp phần tạo môi trường giáo dục toàn diện, giúp thiếu nhi phát triển hài hòa về đức, trí, thể, mỹ và kỹ năng sống.

Bên cạnh đó, hệ thống Nhà Thiếu nhi đã tổ chức 15.363 lớp năng khiếu, thu hút trên 116.000 lượt thiếu nhi tham gia với nhiều bộ môn truyền thống và hiện đại, ngày càng được tổ chức chuyên nghiệp. Nhiều đội nghệ thuật măng non, câu lạc bộ năng khiếu đạt thành tích cao tại các cuộc thi cấp tỉnh và Trung ương, qua đó khẳng định uy tín và chất lượng đào tạo của hệ thống Nhà Thiếu nhi.

Công tác an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm đẩy mạnh. Toàn hệ thống đã tổ chức 845 hoạt động an sinh, hỗ trợ hơn 390.568 lượt thiếu nhi với tổng giá trị gần 28 tỷ đồng, hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu đề ra; trong đó, chỉ tiêu hỗ trợ thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn đạt 183%.

Hoạt động chăm lo cho thiếu nhi dịp Tết Nguyên đán, Quốc tế Thiếu nhi 1-6, Trung thu, khai giảng năm học mới… được tổ chức quy mô, có sức lan tỏa, hướng mạnh về các địa bàn chịu ảnh hưởng thiên tai, bão lũ, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Nhìn chung, hầu hết các chỉ tiêu công tác năm đều cơ bản hoàn thành và hoàn thành vượt mức. Nhiều chỉ tiêu đạt 100%, thậm chí vượt xa kế hoạch, thể hiện tinh thần trách nhiệm và nỗ lực lớn của toàn hệ thống Nhà Thiếu nhi trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, biến động.

Tại Hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận, trao đổi kinh nghiệm, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm thích ứng với yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống Nhà Thiếu nhi sau sắp xếp, hợp nhất. Các ý kiến cũng góp phần hoàn thiện các dự thảo văn bản định hướng hoạt động trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương Nguyễn Phạm Duy Trang cho rằng, công tác chăm sóc, giáo dục thiếu nhi hiện nay đòi hỏi sự đổi mới toàn diện cả về nội dung, phương thức và tổ chức thực hiện, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thiếu nhi trong bối cảnh chuyển đổi số và xuất hiện nhiều vấn đề xã hội mới.

Để nâng cao chất lượng hoạt động Đội, Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương đề nghị trong thời gian tới cần tiếp tục khẳng định và bảo vệ mô hình Nhà Thiếu nhi như một thiết chế giáo dục, văn hóa mang tính chiến lược. Đồng thời, chủ động đổi mới nội dung hoạt động theo xu thế số và nhu cầu của trẻ em hiện đại; phát triển các mô hình “Nhà Thiếu nhi số”, sân chơi thông minh, sản phẩm AI, STEM, STEAM.

Song song đó, cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng an toàn trên không gian mạng và kỹ năng tự bảo vệ, giúp thiếu nhi tự tin, an toàn hơn trong môi trường số ngày càng phức tạp. Cùng với đổi mới nội dung, việc củng cố và tái thiết đội ngũ cán bộ chuyên trách thiếu nhi được xác định là nhiệm vụ then chốt.

“Việc trẻ hóa đội ngũ phải đi đôi với nâng cao năng lực công nghệ, năng lực sáng tạo và tinh thần đổi mới. Quan trọng hơn, chúng ta cần khôi phục và giữ vững bản sắc nghề nghiệp, niềm tự hào và trách nhiệm của những người làm công tác thiếu nhi – những người trực tiếp gieo mầm ước mơ cho thế hệ tương lai”, Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương nhấn mạnh.

Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương cũng lưu ý nhiệm vụ đồng hành, chăm lo cho thiếu nhi vùng khó khăn và 248 xã biên giới. Theo đó, cần ưu tiên triển khai các mô hình lưu động, linh hoạt; tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa Nhà Thiếu nhi và nhà trường, bảo đảm ở bất cứ nơi đâu có trẻ em, ở đó có hoạt động của Đội và Nhà Thiếu nhi.

Ngoài ra, cần đẩy mạnh liên kết hệ thống, chuẩn hóa mô hình phối hợp từ Trung ương đến cơ sở, để các thiết chế dành cho thiếu nhi không chỉ là không gian sinh hoạt của các em, mà còn trở thành trung tâm kết nối gia đình, nhà trường và xã hội trong hành trình chăm lo, giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ em.

Dịp này, Hội đồng Đội Trung ương khen thưởng các tập thể, cá nhân tiêu biểu; biểu dương các nhạc sĩ, nghệ sĩ, đạo diễn có nhiều đóng góp, gắn bó và đồng hành cùng công tác Đội và phong trào thiếu nhi.

Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nghiệp vụ các Cung, Nhà Thiếu nhi và Trung tâm Hoạt động thanh thiếu nhi cũng chính thức ra mắt.

THANH THẢO