Đà Nẵng thúc đẩy blockchain, tạo nền tảng cho đô thị số và kinh tế số

Ứng dụng blockchain đa lĩnh vực

Theo ông Lê Sơn Phong - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố, trong giai đoạn hiện nay, chuyển đổi số đang bước sang yêu cầu cao hơn, không chỉ dừng ở số hóa quy trình hay mở rộng dịch vụ công trực tuyến, mà hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu có độ tin cậy cao, bảo đảm khả năng xác thực, kiểm chứng, truy vết và đối soát trong hoạt động quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và phát triển kinh tế số.

Trong bối cảnh đó, công nghệ chuỗi khối (blockchain) đang nổi lên như một giải pháp quan trọng, góp phần hình thành “lớp tin cậy số” cho đô thị thông minh.

Tại Đà Nẵng, việc nghiên cứu, xây dựng Đề án “Thúc đẩy ứng dụng và phát triển công nghệ chuỗi khối đến năm 2030” không xuất phát từ việc chạy theo xu hướng công nghệ, mà dựa trên yêu cầu thực tiễn của thành phố trong giai đoạn phát triển mới. Đó là nhu cầu nâng cao chất lượng quản trị dữ liệu, tăng cường hiệu quả liên thông và kiểm chứng thông tin, đồng thời tạo lập các nền tảng số mới phục vụ người dân, doanh nghiệp và chính quyền.

Đại diện đơn vị tư vấn, ông Nghiêm Minh Hoàng, chuyên gia chiến lược cao cấp Công ty 1Matrix, Chuyên gia ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho biết, theo định hướng, đến năm 2030, thành phố sẽ xây dựng và vận hành một nền tảng blockchain dùng chung mang tên DNC-Chain, theo mô hình blockchain có cấp phép, bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước và tuân thủ pháp luật. Nền tảng này đóng vai trò là lớp bổ trợ tin cậy, tích hợp với kiến trúc số hiện có của thành phố, kết nối, chia sẻ dữ liệu (LGSP) và các hệ thống thông tin của các cơ quan nhà nước.

Trên nền tảng đó, Đà Nẵng định hướng triển khai ứng dụng blockchain trong nhiều lĩnh vực thiết yếu như truy xuất nguồn gốc hàng hóa, xác thực hồ sơ y tế, xây dựng bản sao số đô thị, phát triển các dịch vụ tài chính số và các ứng dụng dữ liệu phục vụ Trung tâm tài chính quốc tế. Các ứng dụng này đều hướng tới mục tiêu chung là nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, giảm chi phí giao dịch, tăng tính minh bạch, tin cậy và cải thiện môi trường đầu tư.

“Đáng chú ý, thành phố xác định rõ nguyên tắc triển khai, blockchain không phải là mục tiêu, mà là công cụ. Việc ứng dụng phải xuất phát từ các bài toán thực tiễn, những nhu cầu cụ thể về xác thực, truy vết và đối soát dữ liệu; tránh dàn trải, hình thức hoặc chạy theo phong trào công nghệ. Trong giai đoạn đầu (2026–2027), thành phố sẽ ưu tiên các ứng dụng có khả năng triển khai sớm, mang lại hiệu quả rõ rệt, tạo nền tảng để mở rộng trong các giai đoạn tiếp theo”, ông Hoàng cho hay.

Song song với xây dựng hạ tầng, Đà Nẵng đặc biệt chú trọng phát triển hệ sinh thái và nguồn nhân lực. Thành phố hướng tới tạo lập môi trường thuận lợi để doanh nghiệp công nghệ số, các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và cộng đồng khởi nghiệp tham gia phát triển, thử nghiệm và thương mại hóa các sản phẩm, dịch vụ blockchain. Hệ sinh thái này không giới hạn trong lĩnh vực blockchain thuần túy, mà mở rộng sang các lĩnh vực liên quan như dữ liệu, an toàn thông tin, định danh số, tài chính số, y tế, giáo dục, logistics…

Có thể thấy, với cách tiếp cận bài bản, thận trọng nhưng chủ động, Đà Nẵng đang từng bước định hình blockchain như một hạ tầng nền tảng phục vụ phát triển kinh tế số, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới.

Hoàn thiện cơ chế, hướng tới giá trị dài hạn

Đà Nẵng tiếp cận blockchain từ yêu cầu thực tiễn về quản trị dữ liệu và phát triển kinh tế số. Việc xây dựng nền tảng dùng chung và triển khai các ứng dụng trọng điểm được xác định là bước đi chiến lược, song cần tiếp tục hoàn thiện về thể chế, dữ liệu và nguồn lực để bảo đảm hiệu quả. Đây cũng là kiến nghị được nhiều nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành, các doanh nghiệp đồng tình.

Góp ý tổng thể Đề án “Thúc đẩy ứng dụng và phát triển công nghệ chuỗi khối đến năm 2030” TS. Nguyễn Quang Thanh - Tổ trưởng Tổ chuyên gia tư vấn, Ban Chỉ đạo 57 thành phố chỉ ra những ưu điểm như tư duy tiến bộ, hiện đại; xác định blockchain là hạ tầng tin cậy số, không thay thế hệ thống dữ liệu nguồn; lựa chọ mô hình blockchain có cấp phép, phù hợp quản lý nhà nước; gắn kết với các mục tiêu lớn: chính quyền số - kinh tế dữ liệu - trung tâm tài chính quốc tế…

Tuy nhiên, theo TS. Nguyễn Quang Thanh, Đề án hiện vẫn còn xu hướng liệt kê các ứng dụng riêng lẻ, thiếu một cấu trúc tổng thể rõ ràng. Việc phát triển blockchain cần được đặt trong mô hình tổng thể với các trụ cột như hạ tầng công nghệ, kinh tế dữ liệu và đổi mới tài chính, đồng thời làm rõ mối quan hệ giữa ba lớp kiến trúc: hạ tầng - nền tảng - ứng dụng. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm tính logic, đồng bộ và khả năng triển khai trong thực tiễn.

Cũng theo ông Thanh, blockchain cần được ứng dụng có chọn lọc, không triển khai đại trà. Chỉ những bài toán có nhiều chủ thể tham gia, yêu cầu xác thực độc lập và truy vết dữ liệu mới thực sự phù hợp. Đồng thời, cần chia nhỏ lộ trình theo từng giai đoạn, ưu tiên các ứng dụng khả thi, có giá trị sử dụng sớm, từ đó mở rộng dần. Cách làm này giúp giảm thiểu rủi ro và bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Dưới góc nhìn về ứng dụng công nghệ blockchain trong xây dựng các giải pháp đô thị thông minh, đặc biệt là hướng đến mục tiêu xây dựng bản sao số hoàn chỉnh cho đô thị, TS. Trịnh Công Duy, Chủ tịch Công ty CP DT Group cho biết, hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp và tổ chức mong muốn được đồng hành cùng thành phố.

Nếu Đà Nẵng xây dựng được một nền tảng chung, một lớp kiến trúc số thống nhất, điều này không chỉ tạo cơ hội mà còn hình thành cơ sở pháp lý cần thiết để các doanh nghiệp, trường học, cơ sở giáo dục có thể cùng tham gia, cùng bắt tay xây dựng các sản phẩm, giải pháp phục vụ cho quá trình chuyển đổi số của thành phố.

“Đây là một chủ trương đúng đắn và chúng tôi kỳ vọng trong thời gian tới, thành phố sẽ sớm có những nền tảng cụ thể, những sản phẩm đầu tiên, để từ đó “kéo theo” sự tham gia mạnh mẽ hơn nữa của cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức giáo dục - đào tạo”, ông Duy nhấn mạnh.

Trình bày quan điểm về ứng dụng blockchain, ông Trần Việt Hùng- Nguyên Phó Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Cố vấn Cấp cao Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam nhấn mạnh, dữ liệu là yếu tố quyết định thành bại của blockchain. Dữ liệu phải được chuẩn hóa, không phân mảnh, bảo đảm minh bạch, có khả năng tích hợp và cập nhật liên tục. Nếu không giải quyết tốt bài toán dữ liệu, thì dù công nghệ có tiên tiến đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả. Điều này đặt ra yêu cầu phải xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, gắn kết với các nền tảng hiện có của thành phố.

“Đặc biệt, yếu tố con người được xác định là điều kiện quyết định. Việc đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, nâng cao năng lực vận hành và quản trị hệ thống cần được triển khai song song với phát triển công nghệ. Quan điểm “vừa làm - vừa hoàn thiện” được nhiều chuyên gia đồng tình, nhằm bảo đảm quá trình ứng dụng blockchain diễn ra linh hoạt, thích ứng với thực tiễn”- ông Trần Việt Hùng chia sẻ thêm.

Ông cũng đề nghị, sau hội thảo cần tổng hợp lại toàn bộ các đề xuất, tiếp tục bàn sâu, làm rõ, chứ không dừng lại ở mức ghi nhận. Chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tiếp tục triển khai nếu biết chắt lọc và cụ thể hóa các ý kiến này.

Bên cạnh đó, các tham luận cũng chỉ ra những thách thức về cơ chế, chính sách và pháp lý. Các vấn đề như bảo mật dữ liệu cá nhân, phân định trách nhiệm giữa các chủ thể, quản lý tài sản số, tài chính số… cần được làm rõ trong Đề án. Đồng thời, việc lựa chọn công nghệ phải dựa trên điều kiện thực tiễn của Đà Nẵng, kết hợp tham khảo có chọn lọc các mô hình quốc tế, tránh áp dụng máy móc. Đây là những yếu tố then chốt để bảo đảm việc triển khai blockchain không chỉ đúng hướng, mà còn an toàn và bền vững.

Định hướng ứng dụng blockchain của Đà Nẵng cho thấy một cách tiếp cận mới trong quản trị đô thị, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy công nghệ làm công cụ và lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo.

Với quyết tâm xây dựng hạ tầng công nghệ lõi, phát triển hệ sinh thái đồng bộ và triển khai theo lộ trình phù hợp, Đà Nẵng đang từng bước tạo dựng nền tảng cho một đô thị số hiện đại, minh bạch và tin cậy.

Trong chặng đường phía trước, thách thức không nhỏ, nhưng nếu lựa chọn đúng hướng, triển khai bài bản và kiên trì thực hiện, blockchain hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trong giai đoạn phát triển mới.

MAI CHI - KHÁNH NHI - BẢO YẾN