Đà Nẵng định hình các động lực tăng trưởng từ hạ tầng chiến lược

Phát triển hệ thống đường sắt đô thị

Theo Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Nguyễn Hà Nam, Đà Nẵng là 1 trong 6 thành phố trực thuộc trung ương, giữ vai trò là cực tăng trưởng quốc gia và là trung tâm phát triển quan trọng của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Trên nền tảng đó, thành phố đang triển khai định hướng tổng thể không gian phát triển và hạ tầng chiến lược với quy mô khoảng 12.000 km²; dân số hiện nay khoảng 3 triệu người, dự kiến đạt khoảng 3,8 triệu người vào năm 2030 và khoảng 5,8 triệu người vào năm 2045.

Theo định hướng quy hoạch, không gian phát triển của thành phố được tổ chức theo hai vùng chính. Vùng phía Đông có diện tích hơn 4.000 km², chiếm gần 35% diện tích tự nhiên nhưng tập trung trên 90% dân số, là khu vực phát triển đô thị trung tâm, các đô thị mới, trung tâm dịch vụ, tài chính, logistics và các đầu mối hạ tầng giao thông chiến lược.

Vùng phía Tây có diện tích khoảng 7.700 km², chiếm khoảng 65% diện tích, là không gian sinh thái, dự trữ phát triển và là khu vực lan tỏa không gian đô thị gắn với các hành lang kết nối liên vùng, liên quốc gia.

Thành phố định hướng phát triển chiến lược kết nối vùng phía Đông với trọng tâm là kết nối hai cụm sân bay, cảng biển phía Bắc và phía Nam trong thời gian dưới 1 giờ 30 phút. Hình thành trục cao tốc Bắc – Nam (Đà Nẵng – Quảng Ngãi) kết hợp Quốc lộ 1A. Phát triển tuyến đường sắt đô thị và tuyến đường sắt tốc độ cao phía Tây thành phố; đồng thời lan tỏa không gian phát triển về phía Tây thông qua các hành lang kết nối Quốc lộ 14G, 14B – 14D, 14E, 40B và hệ thống đường Hồ Chí Minh, Trường Sơn Đông.

Trong tổng thể đó, hệ thống đường sắt đô thị được xác định là hạ tầng xương sống trong tổ chức không gian đô thị hiện đại. Thành phố định hướng phát triển mạng lưới đường sắt đô thị và giao thông đô thị tốc độ cao gắn với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), bảo đảm kết nối hiệu quả giữa đô thị trung tâm, các đô thị mới và khu vực phía Nam thành phố.

Các tuyến đường sắt đô thị và giao thông đô thị tốc độ cao trọng điểm gồm: tuyến Đà Nẵng – Hội An sử dụng hình thức MRT và LRT, có điểm đầu tại Khu công nghiệp An Đồn, điểm cuối tại Phố cổ Hội An, với tổng chiều dài 31,2 km (trong đó 24,7 km MRT và 6,5 km LRT).

Tuyến kết nối Ga đường sắt tốc độ cao với Ga Đà Nẵng theo hình thức LRT, có chiều dài 12,3 km; tuyến Hội An – Sân bay Chu Lai theo hình thức MRT, có chiều dài khoảng 70 km, cùng các tuyến khác theo đề xuất của nhà đầu tư, nhằm từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng khối lượng lớn, kết nối liên hoàn giữa đô thị trung tâm, đô thị vệ tinh và khu vực phía Nam.

Việc hình thành mạng lưới này nhằm thúc đẩy giao thông công cộng khối lượng lớn, giảm áp lực giao thông đường bộ, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị và kinh tế vùng.

Phát triển Cảng hàng không Chu Lai và đô thị sân bay

Cùng với phát triển hệ thống giao thông đô thị, việc đầu tư, khai thác và phát triển Cảng hàng không Chu Lai được xác định là định hướng chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và hình thành cực tăng trưởng mới ở phía Nam.

Theo quy hoạch tổng thể, Sân bay Chu Lai được định hướng chuyển đổi từ một sân bay truyền thống thành “thành phố sân bay” tích hợp đa chức năng, hội tụ các hoạt động hàng không, logistics, công nghiệp, thương mại và đô thị.

Các cấu phần chức năng chính gồm nhà ga hành khách quốc tế; trung tâm logistics và hàng hóa hàng không; trung tâm bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu tàu bay (MRO); Khu thương mại tự do; cùng các Trung tâm thương mại, dịch vụ.

Sân bay Chu Lai được quy hoạch là cảng hàng không quốc tế cấp 4F, đến năm 2030 đạt công suất khoảng 10 triệu hành khách/năm và đến năm 2050 đạt khoảng 30 triệu hành khách/năm.

Song song với phát triển sân bay, cụm cảng Chu Lai được định hướng phát triển thành cảng loại I, với các khu bến Tam Hiệp – Tam Hòa và Kỳ Hà, có khả năng tiếp nhận tàu đến 50.000 DWT, công suất xếp dỡ khoảng 8 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Trên nền tảng đó, hệ sinh thái kinh tế, đô thị gắn với cảng biển và sân bay Chu Lai được hình thành với các khu chức năng gồm khu phi thuế quan gắn với bến cảng Tam Hòa quy mô khoảng 797 ha; khu đô thị Chu Lai quy mô 320 ha; khu dân cư đô thị Tam Hòa, Tam Tiến hơn 1.700 ha; cùng các khu công nghiệp, khu đô thị phía Tây Bắc sân bay và khu phi thuế quan sân bay.

Toàn bộ khu vực lập quy hoạch có diện tích khoảng 12.651 ha, quy mô dân số dự kiến đến năm 2045 khoảng 350.000 người, được xác định là động lực phát triển cho khu vực phía Đông của cụm động lực số 2. Đây là tiền đề liên kết phát triển với không gian dọc Quốc lộ 1A, khu vực phía Tây của tỉnh và hình thành trục du lịch ven biển Quảng Nam từ Điện Bàn – Hội An đến Tam Kỳ – Núi Thành.

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Hà Nam cho biết, định hướng quy hoạch và phát triển các dự án hạ tầng chiến lược nêu trên là cơ sở quan trọng để Đà Nẵng chủ động mở rộng không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng mới, tăng cường liên kết vùng và từng bước khẳng định vai trò là đô thị quốc tế hiện đại, trung tâm kết nối giao thông, logistics và kinh tế của khu vực miền Trung – Tây Nguyên trong giai đoạn phát triển mới.

THỦY THANH - MAI QUANG - KHÁNH NHI