Vì sao Đà Nẵng cần lựa chọn mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp?

Từ yêu cầu thực tiễn đến đòi hỏi đổi mới mô hình phục vụ

Thực tiễn quản lý đô thị hiện nay cho thấy, khi không gian hành chính mở rộng, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính của người dân, doanh nghiệp ngày càng đa dạng, thì mô hình tổ chức phân tán theo địa giới hành chính bộc lộ nhiều hạn chế. Chất lượng phục vụ không đồng đều; khả năng điều phối, giám sát tiến độ giải quyết hồ sơ còn phụ thuộc vào từng cấp, từng địa phương; dữ liệu bị chia cắt, khó khai thác phục vụ điều hành tổng thể.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không phải là “làm nhiều hay ít Trung tâm”, mà là làm thế nào để người dân được phục vụ tốt hơn, thuận tiện hơn và bình đẳng hơn, không phụ thuộc nơi cư trú hay cấp hành chính. Mô hình Trung tâm PVHCC một cấp xuất hiện như một lời giải cho bài toán đó, với mục tiêu tái cấu trúc toàn bộ chuỗi cung ứng dịch vụ hành chính công theo hướng thống nhất, liền mạch và chuyên nghiệp.

Phù hợp với khuôn khổ pháp lý hiện hành và các chủ trương đã được Thành ủy xác lập

Việc Đà Nẵng nghiên cứu, lựa chọn mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp không chỉ xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, mà còn được đặt trong khuôn khổ pháp lý hiện hành và các chủ trương lớn đã được Thành ủy xác lập trong nhiệm kỳ 2025-2030.

Trước hết, về cơ sở pháp lý, Nghị định số 118/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 của Chính phủ về thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc tổ chức các mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công theo hướng tập trung, thống nhất, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Nghị định này không giới hạn việc tổ chức Trung tâm theo địa giới hành chính cứng, mà nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa quy trình, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường giám sát, đánh giá chất lượng giải quyết thủ tục hành chính.

Đặc biệt, Nghị định 118/2025/NĐ-CP cho phép địa phương chủ động lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp với điều kiện thực tiễn, bảo đảm hiệu quả, không làm phát sinh thêm tầng nấc trung gian, không gây ách tắc trong giải quyết thủ tục hành chính. Đây chính là cơ sở quan trọng để Đà Nẵng nghiên cứu mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp như một phương án tổ chức phù hợp, hợp pháp và có tính linh hoạt cao.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn mô hình này còn bám sát Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, trong đó xác định rõ yêu cầu đổi mới toàn diện phương thức giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công không phụ thuộc địa giới hành chính, dựa trên dữ liệu và nền tảng số, hướng tới dịch vụ công trực tuyến toàn trình và cá nhân hóa.

Ở cấp địa phương, chủ trương xây dựng mô hình phục vụ hành chính công tập trung, hiện đại đã được Thành ủy Đà Nẵng xác lập nhất quán thông qua nhiều nghị quyết, kết luận quan trọng. Trong đó, các nghị quyết về cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số; các kết luận của Ban Thường vụ Thành ủy về tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị đều nhấn mạnh yêu cầu tinh gọn đầu mối, tăng cường điều phối tập trung, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, các chương trình, kế hoạch của Thành ủy về chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh và nâng cao các chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX, SIPAS, PCI) đều thống nhất quan điểm: cải cách thủ tục hành chính phải gắn với đổi mới mô hình tổ chức, ứng dụng công nghệ và quản trị dựa trên dữ liệu, thay vì chỉ cải tiến các khâu kỹ thuật rời rạc.

Trên cơ sở đó, mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp trực thuộc UBND thành phố được xác định không phải là sự “đổi hướng” hay “làm khác”, mà là bước phát triển tiếp theo, kế thừa các chủ trương đã có, đồng thời cụ thể hóa yêu cầu đổi mới phương thức phục vụ trong bối cảnh mới. Trung tâm một cấp sẽ đóng vai trò là đầu mối thống nhất trong tiếp nhận, theo dõi, điều phối và giám sát toàn bộ quá trình giải quyết thủ tục hành chính trên địa bàn, đồng thời là “trung tâm điều phối số” của hệ thống dịch vụ hành chính công, phù hợp với định hướng xây dựng chính quyền đô thị hiện đại, chính quyền số mà Đà Nẵng đang theo đuổi.

Chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phục vụ

Điểm cốt lõi của mô hình Trung tâm PVHCC một cấp không nằm ở việc thay đổi tên gọi hay cấp quản lý, mà ở sự chuyển dịch tư duy: từ quản lý hành chính sang quản trị phục vụ.

Người dân và doanh nghiệp không quan tâm hồ sơ của mình thuộc thẩm quyền cấp nào, mà quan tâm đến sự thuận tiện, minh bạch và đúng hẹn. Mô hình một cấp cho phép tách bạch rõ ràng giữa không gian phục vụ và thẩm quyền giải quyết. Người dân có thể nộp hồ sơ ở bất kỳ điểm tiếp nhận nào hoặc trực tuyến, trong khi việc xử lý chuyên môn vẫn do các cơ quan có thẩm quyền thực hiện theo quy định pháp luật.

Trung tâm PVHCC một cấp đóng vai trò tổ chức, điều phối, theo dõi và giám sát, bảo đảm toàn bộ quy trình được vận hành thống nhất, không bị chia cắt bởi địa giới hành chính. Đây chính là bản chất của chính quyền phục vụ trong bối cảnh đô thị hiện đại.

Công bằng trong tiếp cận dịch vụ hành chính công

Một ưu điểm quan trọng khác của mô hình một cấp là khả năng chuẩn hóa chất lượng phục vụ trên toàn địa bàn. Thay vì để mỗi địa phương tự tổ chức với điều kiện khác nhau, Trung tâm một cấp áp dụng chung một bộ tiêu chuẩn về quy trình, thời gian, thái độ phục vụ và ứng dụng công nghệ.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với người dân ở các khu vực xa trung tâm, miền núi, nơi việc tiếp cận dịch vụ hành chính công còn nhiều hạn chế.Khi chất lượng phục vụ được chuẩn hóa, quyền tiếp cận dịch vụ hành chính công của người dân được bảo đảm bình đẳng hơn – một giá trị cốt lõi của Nhà nước pháp quyền.

Nền tảng cho điều hành dựa trên dữ liệu và chuyển đổi số

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu thủ tục hành chính không chỉ là công cụ tác nghiệp, mà là nguồn lực quan trọng cho quản trị. Mô hình Trung tâm PVHCC một cấp cho phép tập trung dữ liệu tiếp nhận, xử lý hồ sơ, qua đó giúp UBND thành phố theo dõi thời gian, tình trạng giải quyết thủ tục hành chính, kịp thời phát hiện “điểm nghẽn”, nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành.

Đây là điều mà mô hình phân tán nhiều cấp rất khó thực hiện một cách hiệu quả.

Cần một cách nhìn dài hạn và đồng thuận xã hội

Thực tiễn cho thấy, mọi cải cách lớn đều cần thời gian, sự thận trọng và đặc biệt là sự đồng thuận. Việc tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện mô hình Trung tâm PVHCC một cấp không nên nhìn nhận như một “tranh luận đúng – sai”, mà cần được đặt trong tinh thần cầu thị, khoa học và vì lợi ích chung lâu dài của thành phố.

Với truyền thống tiên phong, dám nghĩ, dám làm trong cải cách hành chính, Đà Nẵng có đầy đủ cơ sở để tiếp tục kiên trì với mục tiêu xây dựng một mô hình phục vụ hành chính hiện đại, thống nhất, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp, nếu được tổ chức bài bản, phù hợp lộ trình, sẽ là một bước tiến quan trọng trong hành trình đó.

VINH HIỂN