Sâm củ đủ điều kiện mới được mang chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh”

Sâm củ từ 4 năm tuổi trở lên mới được mang chỉ dẫn địa lý

Quy chế quy định cụ thể: sản phẩm sâm củ mang chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh là sâm củ Panax Vietnamensis Ha et Grushv., từ 4 năm tuổi trở lên; được sản xuất trong khu vực địa lý theo quy định và đáp ứng các tính chất, chất lượng đặc thù được công bố theo Quyết định số 2465/QĐ-SHTT ngày 30-7-2018 của Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ.

Khu vực sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh là vùng sản xuất sản phẩm sâm củ Ngọc Linh thuộc các xã Trà Linh, Nam Trà My, Trà Leng, Trà Tập.

Quy chế đồng thời quy định khu vực sản xuất theo Quyết định số 2465/QĐ-SHTT ngày 30-7-2018, gồm các xã Trà Linh, Trà Nam, Trà Cang, Trà Dơn, Trà Don, Trà Leng, Trà Tập thuộc huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam theo địa danh tại thời điểm quyết định được ban hành.

Sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh phải được trồng theo Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây Sâm Ngọc Linh do Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Theo Quy chế, tổ chức, cá nhân được quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh khi đáp ứng các điều kiện: được thành lập hợp pháp (nếu là tổ chức); sản phẩm sâm củ Ngọc Linh đáp ứng các điều kiện theo Quy chế; có hoạt động sản xuất sâm củ có nguồn gốc trong khu vực địa lý quy định; việc trồng Sâm Ngọc Linh tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật của Sở Nông nghiệp và Môi trường. Đồng thời, có văn bản gửi Sở Khoa học và Công nghệ đề nghị ghi nhận vào danh sách sử dụng chỉ dẫn địa lý trước khi sử dụng.

Kiểm tra thực tế trước khi ghi nhận quyền sử dụng

UBND thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ hợp lệ, Sở chuyển hồ sơ đến Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đánh giá, xác nhận các điều kiện về tính chất, chất lượng, nguồn gốc xuất xứ.

Việc kiểm tra được thực hiện thông qua Tổ công tác do Sở Nông nghiệp và Môi trường thành lập. Tổ công tác gồm đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, Chi cục Kiểm lâm, Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu, các chuyên gia về Sâm Ngọc Linh nếu có và UBND xã nơi tổ chức, cá nhân đang sản xuất sâm củ đề nghị ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý.

Tổ công tác đánh giá trên hồ sơ và kiểm tra thực tế tại cơ sở về tính chất, chất lượng củ sâm, số lượng cây sâm, độ tuổi cây sâm, giống cây sâm và vùng trồng. Việc đánh giá tính chất, chất lượng sâm củ tại hiện trường được thực hiện bằng phương pháp cảm quan, kinh nghiệm. Đồng thời, lấy mẫu củ sâm ngẫu nhiên và mẫu lá sâm theo tỷ lệ từ 2-5% so với số lượng cây sâm đề nghị ghi nhận quyền sử dụng để gửi cơ quan có chức năng phân tích, kiểm định.

Trên cơ sở hồ sơ và văn bản xác nhận của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ thông báo ghi nhận hoặc từ chối ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh. Thông tin tổ chức, cá nhân được ghi nhận quyền sử dụng được công bố trên trang thông tin điện tử của Sở Khoa học và Công nghệ và thông báo đến các cơ quan, đơn vị liên quan để phối hợp quản lý.

Giấy ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh có hiệu lực 5 năm kể từ ngày ký và được gia hạn nhiều lần, mỗi lần gia hạn 5 năm, tính từ ngày hết hạn của giấy ghi nhận cũ. Hồ sơ đề nghị ghi nhận lại quyền sử dụng phải được nộp trước thời điểm hết hiệu lực ít nhất 60 ngày.

Quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý có thể bị xóa tên nếu tổ chức, cá nhân không còn đáp ứng điều kiện; không còn nhu cầu tiếp tục sử dụng; không còn tồn tại hoặc không còn hoạt động sản xuất sâm củ Ngọc Linh; không sử dụng chỉ dẫn địa lý liên tục từ 3 năm trở lên hoặc có hành vi vi phạm theo quy định.

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát nguồn gốc và chất lượng

Quy chế quy định việc kiểm tra, kiểm soát tập trung vào nguồn gốc giống Sâm Ngọc Linh, địa điểm sản xuất; tính chất, chất lượng sản phẩm; việc tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật sản xuất; chủ thể sử dụng và việc sử dụng dấu hiệu chỉ dẫn địa lý.

Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng kế hoạch, tổ chức kiểm tra định kỳ hằng năm. Khi phát hiện hoặc được thông báo về dấu hiệu nghi ngờ vi phạm, Sở tổ chức kiểm tra, kiểm soát đột xuất.

Công cụ kiểm tra, kiểm soát truy xuất nguồn gốc sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh chính là mã QR truy xuất nguồn gốc được gắn trên tem chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh.

Đó là dạng mã vạch hai chiều chứa đựng thông tin liên kết đến cơ sở dữ liệu liên quan đến quá trình sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh, được trích xuất từ sổ nhật ký sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh của từng tổ chức, cá nhân được ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh. Mã số tem chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh là mã số được gắn trên tem chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh, bao gồm tối thiểu 07 chữ số. Bên cạnh đó còn có Sổ theo dõi danh sách tổ chức, cá nhân sử dụng chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh.

Theo Quy chế, Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu là cơ quan phát hành, cấp phát, dán, kiểm soát và quản lý tem chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh. Tem chỉ được dán lên củ sâm từ 4 năm tuổi trở lên; mỗi đơn vị sản phẩm, tương ứng 1 củ sâm, sử dụng 1 tem. Tổ chức, cá nhân không được làm giả, chuyển cho đơn vị khác sử dụng tem được cấp hoặc dán tem cho sản phẩm không đủ điều kiện.

Tổ chức, cá nhân được ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý lập phiếu yêu cầu cấp tem tương ứng với số lượng sản phẩm dự kiến thu hoạch trong năm. Việc cấp tem được thực hiện định kỳ hằng tháng, có biên bản giao nhận và ghi vào sổ theo dõi. Tổng số lượng tem cấp cho mỗi tổ chức, cá nhân không vượt quá số lượng sâm củ dự kiến thu hoạch đã đăng ký trong hồ sơ đề nghị ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý.

Các tổ chức, cá nhân phải lập sổ theo dõi việc dán tem, ghi lại hình ảnh đóng gói, dán tem cho từng sản phẩm; định kỳ báo cáo số lượng tem, số seri tem đã dán trên sản phẩm sâm củ. Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu định kỳ hoặc đột xuất kiểm tra thực tế, kiểm kê, đối chiếu việc quản lý, sử dụng tem.

Quy chế cũng quy định cụ thể về việc ghi nhãn hàng hóa. Logo “Sâm Ngọc Linh – Đà Nẵng” chiếm 1/3 diện tích nhãn và được bố trí ở phần trên hoặc bên trái; phần thông tin riêng của doanh nghiệp và sản phẩm chiếm 2/3 diện tích còn lại, đồng thời phải bảo đảm các yêu cầu về ghi nhãn hàng hóa theo quy định pháp luật.

Các hành vi vi phạm gồm sử dụng chỉ dẫn địa lý khi chưa được ghi nhận quyền sử dụng hoặc đã bị xóa tên; sử dụng cho sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn; sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn về nguồn gốc; chuyển giao, chuyển nhượng quyền sử dụng hoặc tem, nhãn, bao bì mang chỉ dẫn địa lý; lợi dụng chỉ dẫn địa lý để gian lận thương mại; dán tem, logo không đúng quy định và các hành vi khác gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, ảnh hưởng đến uy tín, danh tiếng của sản phẩm.

Quy chế quy định việc quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” cho sản phẩm sâm củ của thành phố; áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động liên quan đến quản lý và sử dụng chỉ dẫn địa lý Ngọc Linh. Mục tiêu nhằm bảo đảm quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý hợp pháp cho các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện; ngăn chặn, xử lý hành vi sử dụng trái phép. Đồng thời bảo đảm sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý đáp ứng các điều kiện về nguồn gốc vùng trồng, tính chất, chất lượng đặc thù và danh tiếng của sản phẩm.

*Toàn văn Quyết định số 3558/QĐ-UBND ban hành Quy chế quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” cho sản phẩm sâm củ của thành phố Đà Nẵng và các mẫu hồ sơ liên quan.

THANH NGUYÊN