ĐÀ NẴNG TIẾN HÀNH CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (12.1946 - 07.1954)
Trở về thành phố, từng bước triển khai thế trận kháng chiến toàn dân, kháng chiến toàn diện và kháng chiến trường kỳ (1.1947 - 12.1947) (Tiếp theo)
Sau hội nghị Thành ủy, các mặt kháng chiến của thành phố được đẩy mạnh. Trong năm 1947, hầu như địch chưa lập được hệ thống tề ở các cấp cơ sở, mà mới chỉ hình thành được một số cơ quan ngụy quyền ở cấp thành phố nhưng cũng chưa được chặt chẽ. Việc trừ gian, diệt tề ta làm khá quyết liệt, điển hình là vụ bắt sống rồi xử tên Tôn Thất Dật mật thám mang lon quan ba Pháp, tại chợ Trà Kiệu, vụ bắn chết tên Tôn Thất Đức (em trai tên Dật)... khiến bọn cam tâm làm tay sai cho giặc có phần hoang mang, lo sợ. Tuy nhiên cũng có một vài vụ cán bộ ta giết lầm cơ sở mình vì nghi họ tiếp tay cho giặc, nên về sau lãnh đạo thành phố phải nêu nguyên tắc là, bất cứ ai muốn xử bắn người nào đều phải báo cáo Thành ủy xét duyệt, kể cả anh em tình báo của Liên khu 5, từ đó tình trạng bắn bừa, giết ẩu được khắc phục. Hệ thống chính quyền các cấp của ta vẫn bám dân, nắm được dân. Một số phường ở ngay trong nội thành như Hòa Thuận, Phước Ninh, Thạc Gián, Thạch Thang ta còn xây dựng được phường trưởng của ta. Các đoàn thể quần chúng vẫn duy trì được hoạt động ở mức nào đó. Riêng công tác phát triển Đảng, nhất là ở khu vực nội thành, còn chậm do cán bộ ta còn có tư tưởng hẹp hòi, cố chấp. Trên mặt trận đấu tranh kinh tế, tháng 11.1947 công nhân cảng cùng công nhân vận tải của khu Đông đã lập được một chiến công xuất sắc, chiếm 4 thuyền chở 35000 lít xăng của địch rồi chuyển vào An Hòa (Tam Kỳ) cho Khu ủy 5 sử dụng để duy trì đài phát thanh Tây Sơn và hoạt động quân giới trong suốt cả cuộc kháng chiến chống Pháp. Thêm nữa, 50 ngư dân đã đấu tranh thắng lợi, buộc địch phải hủy bỏ lệnh cấm đánh bắt cá; 200 đồng bào kiên quyết không chịu đi làm xâu xây đồn bốt cho giặc, chúng cũng phải chịu. Ở khu Tây, nhân dân đấu tranh không cho địch tăng thuế muối, đòi chúng cho ngư dân tự do ra khơi đánh bắt cá. Ta còn tổ chức thu 'cạt' của địch, bao vây kinh tế địch bằng cách không bán lương thực thực phẩm cho địch...tại chợ Cồn, chợ Cống, chợ Hòa Mỹ, đồng tín phiếu của chính quyền ta được nhân dân ủng hộ, tích cực tiêu dùng. Trên toàn thành phố, tính đến tháng 12.1947, ta đã xây dựng được 3 trung đội biệt động thoát ly (mỗi khu phố một trung đội) và 1000 dân quân tự vệ. Cuối năm 1947, biệt động khu Tây phối hợp với lực lượng của công nhân hỏa xa đánh nhà ga Đà Nẵng, gây tiếng vang lớn. Anh em còn dùng mìn đánh nhào đoàn tàu quân sự địch, phá hủy đầu máy tại ngã ba đường sắt Thanh Khê. Ở trong nội thành, ta tổ chức nhiều cuộc đột nhập vũ trang, nhất là vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn. Quốc khánh 2.9.1947, ta tổ chức đánh chiếm 4 bót dân vệ, bắt giáo dục rồi lại cho thả ngay tại chỗ. Ta còn tổ chức gửi thư theo đường bưu điện cho một số tên đầu ngành trong bộ máy hành chính của địch, nhân danh Việt Minh khuyên chúng không làm thiệt hại dân, nếu ngoan cố sẽ bị trừng trị. Một số tên ác bá, bị ta bỏ thư cảnh cáo vào tận nhà, chúng hoang mang cũng phải chùn tay gây tội.
Kết thúc năm 1947, trên chiến trường cả nước, quân dân ta đánh bại chiến dịch tấn công Việt Bắc, một cố gắng cuối cùng nhằm thực hiện giấc mộng chiến lược 'đánh nhanh thắng nhanh' của địch. Cao ủy Pháp Bô-la-e cùng tướng Xa-lăng bị triệu hồi, Pi-nhông và tướng Ble-dô được thay thế để chuyển sang thực hiện một chiến lược mới cho cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam. Trên bước đường đi tới chiến công chung của cả nước đó, nhân dân Đà Nẵng đã có những đóng góp xứng đáng. Quân địch ở Đà Nẵng cũng bị chững lại, không còn tổ chức những cuộc tấn công chiếm đất ồ ạt nữa, mà quay sang củng cố, hình thành tuyến phòng thủ, ngăn chặn ta, cách Đà Nẵng 40 km về phía nam, tạo thế phân vùng địch - ta ngày càng rõ rệt. Nhân dân Đà Nẵng đã hồi cư trở về; cán bộ chính quyền, cán bộ Đảng đã trở lại thành phố hoạt động, gây cơ sở, nắm dân, xây dựng phong trào; các đơn vị vũ trang cũng được củng cố phần nào; tất cả đã hình thành nên một thế trận kháng chiến trường kỳ, kháng chiến toàn dân và kháng chiến toàn diện. Đó là những thắng lợi không nhỏ, tạo đà cho quân dân Đà Nẵng tiến tới những thắng lợi to lớn sau này.