ĐÀ NẴNG TIẾN HÀNH CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (12.1946 - 07.1954)

Đẩy mạnh kháng chiến, góp phần cùng cả nước đánh bại thực dân Pháp xâm lược (1950 -1954) (Tiếp theo)

Vừa tiến công đánh địch, vừa diệt trừ bọn Việt gian làm tay sai cho chúng. Phối hợp với bộ đội, dân quân và tự vệ chiến đấu, lực lượng công an xung phong Thành cũng chia nhau xuống cơ sở, lên danh sách, truy lùng những tên có nợ máu với kháng chiến. Tháng 5.1951, công an ta đã giết chết tên Trần Văn Lai ở đường Nguyễn Hoàng (nay là đường Hải Phòng) giữa ban ngày, sau đó còn gắn trên ngực áo y một bản cáo trạng. Trước đó ta cũng đã bắt tên Lê Viết Cháu thợ toa xe làm cộng tác viên cho mật thám Pháp. 

Cùng với những đòn tiến công địch về quân sự, các lực lượng kháng chiến của ta còn tích cực tiến công địch về kinh tế nhằm phá hủy các phương tiện chiến tranh, làm suy yếu chúng và trang bị thêm cho ta. Những đòn tiến công về mặt này rất đa dạng, phong phú, có những trận đem lại giá trị kinh tế rất cao. Tiêu biểu là, đầu năm 1950, đoàn viên công đoàn hỏa xa Nguyễn Văn Tiêm đã dùng axít đổ vào dây cáp của máy tời, dây cáp đứt, chiếc đầu máy tàu và 2 toa xe chở đầy hàng lao mạnh xuống phà nhấn chìm luôn cả phà và tàu xuống sông Thủy Tú. Cũng đầu năm 1950, công nhân ngành hỏa xa còn phối hợp với công an xung phong và lực lượng tự vệ khu Tây tổ chức chiếm được của địch 2 máy rô-nê-ô, 7 điện đài còn mới nguyên, 13 máy chữ, 1 máy tiện, 1 xe đạp và một số giấy tờ quan trọng của nhà ga, giá trên 3 triệu đồng Đông Dương. Đây là một vụ tổn thất nghiêm trọng của địch và Liên Khu ủy đánh giá rất cao chiến công này (với chiến công này, công đoàn ngành hỏa xa được cấp trên tặng một Huân chương kháng chiến hạng nhất và cơ sở trực tiếp thực hiện được tặng một Huân chương kháng chiến hạng ba). Tháng 5.1950, công đoàn ngành hỏa xa lại tổ chức đốt cháy 8 toa xe lửa tại cơ sở làm đá Nam Ô. Tháng 4.1951, nữ chiến sĩ biệt động thành Phan Thị Biên đã lập một chiến công xuất sắc, làm nức lòng đồng bào cả nước. Chị đã kiên trì và mưu trí chuyển từng lạng thuốc nổ qua mạng lưới kiểm soát của địch để đốt kho xăng Nại Hiên. Mìn nổ, kho xăng bốc cháy suốt hai ngày đêm, thiêu hủy 2 triệu lít xăng, 160.000 lít dầu cùng 1 tiểu đội lính lê dương giữ kho. Với chiến công này, chị được bầu là chiến sĩ thi đua của Liên Khu 5 và được cử đi dự đại hội thi đua toàn quân tại Việt Bắc. 
Bên cạnh những chiến công tiêu biểu đó, còn biết bao những chiến công góp nhặt, thầm lặng, không tên. Anh em đoàn viên công đoàn nhà máy đèn đã gửi ra chiến khu hàng ngàn mét dây điện. Anh em thợ đúc ở đề-pô thì bỏ hàng tấn băng-ka lên đầu máy để chuyển cho quân giới ta đúc đạn. Rồi còn bao nhiêu thứ khác nữa, nào là thép gió, mũi khoan, dây đồng, mìn dẻo, hàng khoanh dây tim cháy chậm... tất cả đều do các cơ sở ta chiếm đoạt của địch, gom lại rồi gửi ra đóng góp cho kháng chiến. 

Lại còn nhiều hình thức hoạt động khác đóng góp cho kháng chiến. Ở Đà Nẵng, địch lập ra hai nhà tù, gọi là nhà lao Bố, lao Xá (còn gọi là lao con gà). Thời gian này có tới hàng vạn nhân dân, cán bộ, bộ đội, du kích... bị địch bắt ở thành phố, các vùng du kích, ở các mặt trận Bình Trị Thiên hay Lào đem về đây giam giữ. Tại nhà lao Xá, ta đã xây dựng được chi bộ Quyết Tiến với 100 đảng viên. Chi bộ đã tổ chức nhiều cuộc đấu tranh nhằm động viên anh em ta giữ vững chí khí chiến đấu và buộc kẻ thù phải nới tay trong chế độ cầm tù. Đặc biệt là chi bộ đã tổ chức hai lần vượt ngục thành công: lần thứ nhất vào tháng 6.1950, có 3 đồng chí ra thoát, lần thứ hai vào đêm 14.7.1950, có 17 đồng chí vượt ngục trở về bổ sung vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo kháng chiến. Ở khu văn phòng quận Hỏa xa Đà Nẵng lại có một hoạt động khác. Vào tháng 3.1951, địch chuyển 30 công nhân có tay nghề cao về đại tu đầu máy xe lửa của đề-pô Di An (Sài Gòn) ra Đà Nẵng để sửa chữa tại chỗ một số lớn các đầu máy bị hư hỏng nặng do ta đánh phá. Trong lúc địch chưa bố trí nơi ăn ở cố định cho họ, ta đã kịp thời đột nhập vào vận động họ và đưa họ trở về với kháng chiến, không tiếp sức cho giặc chở súng đạn đi bắn giết đồng bào...
Vậy là qua 2 năm, mặc dù quân địch điên cuồng vùng vẫy với những thủ đoạn dã man và tàn bạo, với tiền Mỹ và phương tiện chiến tranh hiện đại, nhưng chúng vẫn không cải thiện được tình hình. Lực lượng kháng chiến của nhân dân Đà Nẵng vẫn tiếp tục phát triển. Phong trào chiến tranh du kích vẫn tiếp tục lan rộng và ngày càng phát huy hiệu quả. Quân địch đã lúng túng càng thêm bị động, bí phương xoay xở. Các lực lượng kháng chiến của ta càng chiến đấu càng thêm trưởng thành, lớn mạnh. Nhân dân Đà Nẵng đang cùng nhân dân cả nước bước vào cái thế cưỡi lên đầu giặc. 

(Còn nữa)