SỰ THIẾT LẬP BỘ MÁY CAI TRỊ, THI HÀNH CHÍNH SÁCH KHỦNG BỐ, ĐÀN ÁP CỦA CHÍNH QUYỀN MỸ - DIỆM ĐỐI VỚI PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN ĐÀ NẴNG
Mỹ - Diệm tiến hành chính sách 'tố cộng', ra sức đàn áp lực lượng và phong trào yêu nước của nhân dân Đà Nẵng
Ngay sau khi lên nắm chính quyền ở miền Nam, Mỹ - Diệm đã tiến hành những thủ đoạn khủng bố tàn bạo, tàn sát man rợ phong trào yêu nước của nhân dân ta. Ở Quảng Nam - Đà Nẵng, chính quyền Diệm gây ra nhiều vụ thảm sát dã man như vụ Chợ Được, Chiên Đàn, Cây Cốc, Vĩnh Trinh v.v...
Các thế lực phản động thân Pháp và thân Mỹ tuy có mâu thuẫn với nhau, tranh giành địa vị và quyền lực với nhau, nhưng tất cả bọn chúng đều thống nhất ở một điểm là đàn áp lực lượng cách mạng, bắn giết đồng bào yêu nước. Điển hình là vụ tàn sát man rợ ở đập Vĩnh Trinh. Đêm 21.1.1955, bọn Quốc dân Đảng ở Duy Xuyên cấu kết với tay chân Diệm đến nhà lao Hội An bắt 38 đồng chí của ta chở đến đập Vĩnh Trinh, dùng khăn bịt mặt, lấy đá đập vỡ đầu, bẻ răng, cắt mũi, cắt tai, xâu từng chùm ba bốn người, bỏ vào bao tải rồi buộc đá ném xuống đập. Ở Quế Sơn, hàng trăm cán bộ, đảng viên bị địch chôn sống tại khu rừng vườn Phan Khoan ở Chợ Đàng...
Tội ác Mỹ - Diệm chồng chất. Nhân dân Quảng Nam - Đà Nẵng không bao giờ quên được sự man rợ không còn tính người của chúng trên mảnh đất này.
Tại Đà Nẵng, ngay sau khi Hiệp định Giơnevơ vừa có hiệu lực, ngày 1.8.1954 địch đã khủng bố cuộc đấu tranh của nhân dân ta đòi thi hành nghiêm chỉnh hiệp định, đòi trả chồng, con họ trở về với gia đình...kẻ địch đã giết hại hai đồng bào yêu nước.
Thể hiện tập trung nhất sự khủng bố dã man của Mỹ - Diệm đối với nhân dân ta là việc thực hiện chính sách 'tố cộng', 'diệt cộng'. Chính quyền Ngô Đình Diệm coi 'tố cộng' là 'quốc sách số 1' của chúng. Chúng đã tập trung nhiều lực lượng, sử dụng nhiều thủ đoạn khác nhau để tiến hành 'tố cộng', 'diệt cộng'.
Để chuẩn bị thực hiện 'tố cộng' từ đầu năm 1955 chính quyền Diệm ở Đà Nẵng đã bắt đầu phân loại công dân. Chúng chia công dân thành ba loại: loại thứ nhất gọi là loại A hay là 'công dân bất hợp pháp' gồm những người kháng chiến cũ, những người yêu nước, tán thành hòa bình, tán thành hiệp nghị Giơneve. Loại thứ hai gọi là loại B hay là 'công dân bán hợp pháp', bao gồm họ hàng, bạn bè của loại A và họ hàng, bạn bè của những người tập kết ra Bắc. Loại thứ ba gọi là loại C hay là 'công dân hợp pháp' gồm tất cả những người còn lại.
Đường lối của chính quyền Diệm về vấn đề này là: dựa vào loại C, đánh vào loại A, làm cho loại B khiếp sợ và khuất phục. Sự phân biệt đối xử của chính quyền Diệm rất rõ ràng, nhằm mục đích khủng bố và đàn áp phong trào yêu nước của nhân dân ta. Sự đi lại, sinh hoạt của loại A và phần nào loại B bị hạn chế và theo dõi. Chúng phát thẻ khác màu cho công dân từng loại và có ký hiệu riêng. Ở vùng ngoại ô thành phố, khi có động tĩnh hoặc các ngày lễ của ta, những công dân loại A bị bắt đến ngủ tập trung tại hội đồng thôn, xã, sáng ra mới được về.
Cùng với việc phân loại công dân, chính quyền Diệm ra sức đoàn ngũ hóa nhân dân, buộc nhân dân phải tham gia vào các tổ chức do chúng lập ra để dễ bề kiểm soát và khống chế.
Sau khi bày trò 'trưng cầu dân ý' nhằm phế truất Bảo Đại, chính thức trở thành Tổng thống Việt Nam Cộng hòa, Ngô Đình Diệm ra mặt chống lại Hiệp định Giơnevơ, khước từ Tổng tuyển cử thống nhất nước nhà. Ngày 6.6.1955, sau khi 300 ngày chuyển quân tập kết chấm dứt, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra tuyên bố 'sẵn sàng mở hội nghị hiệp thương với những nhà đương cục có thẩm quyền ở miền Nam bắt đầu từ ngày 20.7.1955, để bàn về tổ chức Tổng tuyển cử tự do trong toàn quốc vào tháng 7.1956' theo quy định của Hiệp định Giơnevơ. Tiếp sau đó, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhiều lần đề nghị tổ chức Tổng tuyển cử, nhưng chính quyền Diệm vẫn cự tuyệt và chống đối. Chúng còn trắng trợn vu cáo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa không chấp hành nghiêm chỉnh Hiệp định Giơnevơ.
Trắng trợn hơn nữa, chính quyền Diệm đã gây khó khăn cho ủy ban quốc tế giám sát và kiểm soát đình chiến ở Việt Nam và khủng bố các sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam trong ủy ban Liên kiểm Việt - Pháp. Ban Liên kiểm của ta tại Đà Nẵng bị chính quyền Diệm cho tay chân khủng bố, đánh đập và chuyển sang bên trại Sơn Trà. Nhờ sự giúp đỡ của phái đoàn bạn, các đồng chí trong Ban Liên kiểm của ta phải bí mật rút ra ngoài.
(Còn nữa)