SỰ THIẾT LẬP BỘ MÁY CAI TRỊ, THI HÀNH CHÍNH SÁCH KHỦNG BỐ, ĐÀN ÁP CỦA CHÍNH QUYỀN MỸ - DIỆM ĐỐI VỚI PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN ĐÀ NẴNG

Mỹ - Diệm tiến hành chính sách 'tố cộng', ra sức đàn áp lực lượng và phong trào yêu nước của nhân dân Đà Nẵng (Tiếp theo)

Sau khi cơ bản tiêu diệt được các giáo phái vũ trang đối lập, nắm trọn quyền thống trị ở miền Nam, Ngô Đình Diệm bắt đầu tiến hành các chiến dịch 'tố cộng'. 

Tại Đà Nẵng, từ giữa năm 1955 chính quyền Diệm bắt đầu tổ chức học tập 'tố cộng'. Thoạt đầu, chúng tổ chức các lớp học cho nhân viên hành chính, thông tin, công an, bảo an...để chuẩn bị tư trang, phương pháp công tác, cách khai thác và phát hiện cơ sở, tổ chức cách mạng. Sau đó, chúng tổ chức cho toàn thể nhân dân 'học tập', ca ngợi Ngô Đình Diệm, nói xấu cộng sản, nói xấu miền Bắc, kêu gọi những người kháng chiến cũ ra trình diện và khai báo những việc đã làm trước đây. 
Sau hơn nửa năm vừa khủng bố, đàn áp ác liệt, vừa chuẩn bị lực lượng, Mỹ - Diệm bắt đầu tiến hành các chiến dịch 'tố cộng', 'diệt cộng' khắp nơi, nhằm tiêu diệt và đánh bật cả con người, tổ chức, uy tín, ảnh hưởng của Đảng và cách mạng ra khỏi quần chúng. 

Chiến dịch 'Phan Chu Trinh' bắt đầu từ tháng 3.1955, tiếp đến địch mở chiến dịch 'Trịnh Minh Thế'. Chúng đề ra khẩu hiệu: 'tố cộng là yêu nước', 'Diệt cán, trừ cộng', 'Dĩ dân, diệt cán'...coi đó là quốc sách để bảo vệ chính quyền phản dân hại nước của chúng ở miền Nam. 

Dựa vào giai cấp tư sản mại bản, địa chủ phong kiến, các đảng phái, tổ chức phản động..., Mỹ - Diệm tập trung sức đánh phá quyết liệt các tổ chức cách mạng của Đảng và quần chúng Quảng Nam - Đà Nẵng nói chung cũng như của thành phố Đà Nẵng. 

Trong chiến dịch 'Phan Chu Trinh', chính quyền Diệm đã bắt hơn 400 người ở Đà Nẵng, bao gồm những người kháng chiến cũ, những người bị tình nghi, gia đình, người thân có cán bộ đi tập kết ra Bắc. 

Tính đến cuối năm 1956, địch đã bắt trên 1500 người, giam giữ tại nhà lao Đà Nẵng. 

Những ngày đầu tập trung để 'học tập tố cộng', địch cho tay chân của chúng lên phân tích tình hình thế giới, tình hình trong nước, so sánh lực lượng giữa hai phe, tố cáo tội ác của Việt Cộng', đề cao 'công đức của Ngô Chí Sỹ', tuyên bố không thừa nhận Hiệp định Giơnevơ, không có hiệp thương, tổng tuyển cử. Những ngày tiếp theo, thủ đoạn của chúng là khủng bố, uy hiếp tinh thần, bắt học viên phải khai báo và tố giác lẫn nhau; cho bọn chỉ điểm trà trộn trong học viên để theo dõi; buộc học viên phải làm giấy cam đoan bắt Việt Cộng về nộp cho chúng. 

Song song với thủ đoạn khủng bố, chúng dùng trò lừa bịp để ly gián mọi người, tung tin người nọ đã khai báo người kia, bắt giam người nọ rồi tung tin là do người kia khai báo và buộc phải làm chỉ điểm cho chúng. Chúng đưa những phần tử đầu hàng, phản bội lên 'sám hối' nói xấu cách mạng. Chúng tuyên bố ai chứa chấp cán bộ nằm vùng sẽ bị tịch thu tài sản và bắt giam cả gia đình. Chúng buộc gia đình có chồng con đi tập kết, đi thoát ly phải kêu gọi chồng con trở về hoặc phải làm giấy từ bỏ. Đặc biệt, chúng tổ chức các cuộc 'ly khai', xé cờ Đảng nhằm gây hoang mang, dao động trong quần chúng. 

Những đợt học tập 'tố cộng' của địch đã gây nên những khó khăn, tổn thất lớn cho phong trào và lực lượng yêu nước của nhân dân ta. Không khí ngờ vực, nghi kỵ lẫn nhau giữa cán bộ này với cán bộ kia, giữa cán bộ và quần chúng, giữa nhân dân vùng nọ với đồng bào vùng kia...đè nặng lên trong lòng mọi người. Nhiều tổ chức, cơ sở bị lộ, bị địch bắt bớ, lùng sục, khủng bố ác liệt. 

Trong thời gian này, ở một số nơi, một số cơ sở do có người đầu hàng, khai báo, hoặc do phương pháp hoạt động sơ hở đã gây nên những tổn thất lớn, cơ sở cách mạng bị bể vỡ. Đầu năm 1955 địch đã đánh phá nặng làm tan vỡ một số cơ sở ở khu Trung, khui hầm bí mật ở Thạc Gián, Trung Lương. Ở khu Tây, chi bộ Hà Khê chủ trương tổ chức hát bội để lấy tiền giúp đỡ các gia đình bị địch khủng bố, nhưng do hoạt động không khéo, kế hoạch và chủ trương bị lộ. 21 giờ ngày 20.3.1955, địch đem quân bao vây nhà hát, lùng bắt đảng viên, quần chúng cơ sở. Một số bị bắt, số còn lại phải dùng thuyền vượt tuyến lánh ra Bắc một thời gian sau mới trở lại địa phương. 

Ở Hỏa Xa, do một số hoạt động đấu tranh công khai như chống nghiệp đoàn tham gia 'trưng cầu dân ý', ký vào bản kiến nghị đòi thi hành Hiệp định Giơnevơ, địch theo dõi và phát hiện được một số cơ sở; đồng thời đường dây liên lạc giữa Huế và Đà Nẵng bị vỡ ở Huế, khi cán bộ giao liên ở Huế bị bắt đã đổ vỡ dây chuyền vào Đà Nẵng. Địch tập trung bắt hàng loạt, nhiều cơ sở của ta trong nghiệp đoàn bị bắt. Chúng khám xét nhà ga Liên Chiểu, một đầu mối liên lạc với Huế, bắt đồng chí Hồ Hoàn, Bí thư chi bộ và một số đồng chí khác, phát hiện ra nhiều tài liệu, máy chữ. Từ đầu mối này, chúng khám phá ra những cơ sở bí mật khác của ta, bắt đồng chí Lê Quang Nhạc, một đảng viên ở chi bộ Vân Thâu và toàn bộ gia đình và một số cơ sở khác trong khu nội thành. 

(Còn nữa)