CUỘC ĐẤU TRANH CHỐNG MỸ - DIỆM CỦA NHÂN DÂN ĐÀ NẴNG TRONG NHỮNG NĂM 1954 - 1965

Khôi phục và phát triển lực lượng cách mạng, đẩy mạnh phong trào đấu tranh chống Mỹ và tay sai (1960-1965)

Qua một quá trình nghiên cứu, phân tích tình hình, tháng 1.1959 Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ 15 để xác định con đường tiến lên của cách mạng miền Nam. Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 15 vạch rõ: 'Con đường phát triển cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam là khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân. Theo tình hình cụ thể và yêu cầu hiện nay của cách mạng thì đường lối đó là : lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang hoặc nhiều hoặc ít, tùy tình hình để đánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhân dân. 

...Muốn giành được mục tiêu đó cần phải có một quá trình đấu tranh lâu dài, gian khổ và anh dũng, tích cực củng cố và phát triển lực lượng chu đáo thì mới có điều kiện để có thể nắm lấy thời cơ thuận lợi và giành lấy thắng lợi cuối cùng'. 

Hội nghị lần thứ 15 đã đánh dấu bước phát triển quan trọng trong nhận thức của Đảng ta về đường lối cách mạng miền Nam, động viên mạnh mẽ tinh thần và lực lượng của toàn dân, tạo nên một bước chuyển biến căn bản và nhảy vọt của phong trào cách mạng miền Nam. 

Đối với phong trào cách mạng miền Nam nói chung cũng như phong trào Đà Nẵng, Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng như một luồng gió mới thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh và là ngọn đuốc soi đường tiến lên của cách mạng. 

Tháng 5-1959, Hội nghị Tỉnh ủy Quảng Nam đã nghe đồng chí Võ Chí Công, Bí thư Liên Khu ủy 5 truyền đạt tinh thần và nội dung nghị quyết 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. 

Cuối năm 1959, đồng chí Trương Chí Cương (tức Tư Thuận), Phó Bí thư Liên Khu ủy, được phân công về Quảng Nam - Đà Nẵng trực tiếp tổ chức học tập Nghị quyết 15 của Trung ương cho cán bộ, đảng viên nòng cốt của tỉnh, đồng thời chỉ đạo công tác phục hồi tổ chức. 

Tháng 1.1960, đại hội tỉnh Đảng bộ Quảng Nam - Đà Nẵng họp tại căn cứ ở huyện Hiên đã nghiên cứu Nghị quyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 15 và đề ra nhiệm vụ khôi phục phong trào cách mạng trong toàn tỉnh. Đại hội đánh dấu bước phát triển mới của phong trào cách mạng tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. 

Sau đại hội, Tỉnh ủy quyết định thành lập Ban Cán sự Đà Nẵng do đồng chí Nguyễn An, Tỉnh ủy viên dự khuyết làm Trưởng ban. 

Sau một thời gian ngắn, đồng chí An hy sinh, tỉnh ủy cử đồng chí Nguyễn Tiên (tức Sinh), Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Huyện ủy Điện Bàn, kiêm trưởng ban Cán sự Đà Nẵng. 

Nhiệm vụ trước mắt của Ban cán sự là khôi phục và phát triển cơ sở bên trong thành phố. Công tác khôi phục cơ sở xây dựng lực lượng cực kỳ khó khăn, gian khổ. Kẻ thù ngày đêm rình rập, lùng sục và khủng bố dữ dội nên việc tiếp cận với quần chúng cơ sở nội thành hết sức khó khăn. Nhiều đồng chí đã về nằm ở vùng ven hàng chục ngày trời vẫn không vào được thành phố. 

Có thể nói, việc chắp nối, gây dựng lại cơ sở và lực lượng cách mạng còn khó khăn gấp bội so với lúc bảo vệ, gìn giữ phong trào. 

Nhưng, bất chấp khó khăn, nguy hiểm, nhiều đồng chí vẫn ngày đêm bám sát cơ sở để chắp nối, gây dựng lực lượng. Nhờ vậy, dần dần các cơ sở cách mạng ở Đà Nẵng được phục hồi và phát triển. 

Đoàn cán bộ do đồng chí Nguyễn Duy Hưng làm trưởng đoàn đã xây dựng được tổ trung kiên hoạt động hợp pháp và nắm được tình hình trong thành phố. Những anh em cơ sở này, phần lớn làm nghề mộc, rèn, đi lại dễ dàng. Các đồng chí đã hướng dẫn họ chắp nối lại một số cơ sở, liên lạc với các đảng viên hoạt động đơn tuyến, một số cán bộ kháng chiến cũ còn giữ được phẩm chất và tinh thần cách mạng. Bước đầu thông qua những cơ sở này, các đồng chí đã nối lại được những cơ sở quần chúng trung kiên ở khu Nam, Sông Đà. Một số quần chúng trung kiên và đảng viên cũ hoạt động đơn tuyến được rút ra ngoài ở vùng ven Hòa Vang, học tập tinh thần Nghị quyết 15 của Trung ương, phương châm, phương thức và nhiệm vụ công tác trong tình hình mới. 

Đến giữa năm 1961, một số cơ sở trong nội thành đã được khôi phục và hoạt động như cảng Đà Nẵng, nghiệp đoàn khuân vác, tài xế, thợ máy, xích lô, hỏa xa, nhà đèn, công thương và các khu phố Hải Châu, Phước Ninh. 

Đồng chí Nguyễn Thanh Hùng được phân công về khu Tây, dựa vào các cơ sở ở Hòa Khánh, Hòa Minh (Hòa Vang) để gây dựng, chắp nối cơ sở ở Xuân Đán. 

Cuối năm 1961, Đà Nẵng được tăng cường thêm cán bộ từ miền Bắc vào, chủ yếu gồm những đồng chí quê ở Quảng Nam - Đà Nẵng. Đoàn cán bộ do đồng chí Hà Kỳ Ngộ phụ trách đã gây dựng được một số cơ sở trong chị em tiểu thương, học sinh, sinh viên, phật tử, giáo chức, công chức, tài xế thợ máy, xích lô tại các khu phố Thạc Gián, Nam Dương, Hòa Thuận...

(Còn nữa)