THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG SAU KHI ĐẾ QUỐC MỸ CHIẾM ĐÓNG

Đế Quốc Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh cục bộ, trực tiếp đưa quân xâm lược Việt Nam. Đà Nẵng trở thành căn cứ liên hợp quân sự lớn nhất miền Nam

Cuộc tấn công Hè Thu của các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam đã đẩy hơn 50 vạn quân ngụy, lực lượng nòng cốt của cuộc chiến tranh đặc biệt, do Mỹ huấn luyện, trang bị, vào thế suy yếu nghiêm trọng, không đủ sức đương đầu với phong trào cách mạng miền Nam. Chương trình bình định được Mỹ coi là xương sống của chiến tranh đặc biệt, bị cuộc tấn công và nổi dậy của quân và dân miền Nam phá rã. Còn chính quyền Sài Gòn, chỗ dựa về chính trị cho Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược đang đứng trước nguy cơ sụp đổ. Chiến thắng quân sự đã tác động mạnh đến phong trào đô thị. Các tầng lớp trung gian có xu hướng nghiêng về hòa bình, trung lập, ý thức chống Mỹ ngày càng biểu hiện rõ rệt. 

Đứng trước tình hình đó, đế quốc Mỹ thấy nếu không thay đổi chiến lược chiến tranh, chúng có thể bị quân và dân ta đánh bại. Ngày 1.4.1965, tổng thống Mỹ Giôn Xơn quyết định đưa thêm một bộ phận quân chiến đấu Mỹ vào miền Nam Việt Nam, đồng thời tăng cường đánh phá miền Bắc bằng không quân và hải quân. Đến mùa hè 1965, quân Mỹ có mặt ở miền Nam đã lên tới 82000 tên và bắt đầu trực tiếp tham chiến. 

Ngày 18.6.1965, đế quốc Mỹ ủng hộ phái tướng trẻ Thiệu - Kỳ làm cuộc đảo chính lật đổ Nguyễn Khánh, lập chính phủ quân sự ở Sài Gòn, nhằm tạo thế ổn định về chính trị ở miền Nam để Mỹ tăng quân tiến hành chiến lược 'chiến tranh cục bộ'. Ngày 17.7.1965, Tổng thống Mỹ Giôn Xơn chuẩn y kế hoạch 'Tìm và diệt' của Oét-mô-len và chấp nhận đề nghị tăng thêm quân Mỹ lên 44 tiểu đoàn, trước mắt triển khai trước 34 tiểu đoàn Mỹ gồm 100.000 quân. Quyết định này đã đưa nước Mỹ 'bước vào cuộc chiến tranh trên đất liền ở châu Á'. 

Sau quyết định ngày 17.7.1965 của Giôn Xơn, hơn 100.000 quân Mỹ, trong đó có đoàn kỵ binh không vận số 1, sư đoàn bộ binh số 1, cùng hàng chục tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh ùn ùn đổ vào miền Nam. Đến cuối 1965, số quân Mỹ có mặt ở miền Nam nước ta lên tới 184.314 tên, chưa kể 20.500 lính chư hầu khác như quân đội Nam Triều Tiên, Úc, Tân Tây Lan. Mùa mưa 1965, đế quốc Mỹ gấp rút triển khai lực lượng, chuẩn bị chiến trường, tổ chức bộ máy chỉ huy trên từng vùng chiến thuật, chuẩn bị mọi mặt cho cuộc phản công. Các đơn vị quân Mỹ và chư hầu chiếm đóng các vị trí then chốt có tầm quan trọng chiến lược như Phú Bài, Đà Nẵng, Chu Lai, An Khê, Cam Ranh, Biên Hòa, Bà Rịa, lập tuyến bàn đạp từ Quảng Trị đến Vũng Tàu. Các căn cứ liên hợp quân sự Đà Nẵng, Cam Ranh được xây dựng, nhiều sân bay như Chu Lai, Đà Nẵng, Tân Sơn Nhất, Biên Hòa được củng cố mở rộng và hiện đại hóa. 

Cũng như thực dân Pháp trước đây, đế quốc Mỹ nhận thức rõ tầm quan trọng của Đà Nẵng và Đà Nẵng lại một lần nữa là vị trí đầu tiên đặt chân xâm lược của quân đội Mỹ. Ngày 9.2.1965, Mỹ đưa một tiểu đoàn tên lửa HAWK vào Đà Nẵng, và một tháng sau, ngày 8.3.1965, hai tiểu đoàn thuỷ quân lục chiến Mỹ hùng hổ đổ bộ lên bãi biển Phúc Lộc với đầy đủ vũ khí hạng nặng, mở đầu cho sự xâm lược trực tiếp của đế quốc Mỹ vào miền Nam Việt Nam.Tiếp đó, tháng 5.1965, lực lượng thuỷ bộ số 3, và tháng 1/1966, sư đoàn lính thuỷ đánh bộ số 1 đã được Mỹ đưa vào Đà Nẵng. 

Công việc đầu tiên của đế quốc Mỹ ở đây là tu sửa, mở rộng và hiện đại hóa sân bay Đà Nẵng nhằm biến sân bay này thành căn cứ không quân lớn nhất miền Trung và lớn thứ hai ở miền Nam. Sau một thời gian xây dựng, nâng cấp, sân bay Đà Nẵng đã có hai đường băng chính và một đường băng phụ. Đường băng chính dài 3.500m, rộng 500m có thể đón được tất cả các loại máy bay, kể cả máy bay hạng nặng B52. Mặc dù sân bay Đà Nẵng đã được mở rộng và hiện đại hoá, song để đáp ứng yêu cầu ngày càng mở rộng của cuộc chiến tranh, đế quốc Mỹ còn xây dựng ở đây 2 sân bay mới là Nước Mặn và Xuân Thiều để đưa quân đổ bộ đường không nhằm đánh phá sâu vào vùng nông thôn và miền núi thuộc vùng chiến thuật I. 

Như vậy Đà Nẵng đã trở thành căn cứ không quân lớn thứ hai ở miền Nam sau sân bay Tân Sơn Nhất ở Sài Gòn. 

(Còn nữa)