ĐÀ NẴNG TRONG CUỘC ĐẤU TRANH CHỐNG LẠI CUỘC CHIẾN TRANH CỤC BỘ CỦA MỸ (1965 - 1968)

Từ năm 1965, khi đế quốc Mỹ trực tiếp đưa quân vào miền Nam, tăng cường đánh phá bằng không quân ở miền Bắc, nhân dân cả nước ta đã khẩn trương bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược. Ngày 20.7.1965 Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi xác định lập trường quyết tâm của quân và dân cả nước: 'Dù phải chiến đấu 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa, chúng ta cũng kiên quyết chiến đấu đến thắng lợi hoàn toàn'. Ngày 3.8.1965, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam long trọng xác định lập trường của 14 triệu nhân dân miền Nam: 'Thà chết chứ không chịu làm nô lệ, sẽ chiến đấu đến cùng để bảo vệ Tổ quốc, giành độc lập hoàn toàn '. 

Ở miền Nam, Trung ương cục và Đảng ủy các khu, mặt trận, tỉnh, thành phố, tổ chức học tập Nghị quyết 11 của Trung ương, ổn định tình hình tư tưởng, chính trị cho cán bộ, nhân dân và lực lượng vũ trang, đồng thời sắp xếp, ổn định tổ chức từ cấp miền đến các cấp cơ sở trong lực lượng vũ trang cũng như ở các đoàn thể quần chúng, chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới. 

Ở Đà Nẵng ngay từ cuối năm 1964, Khu ủy Khu 5 đã quyết định tách Đà Nẵng ra khỏi tỉnh Quảng Đà, đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Khu uỷ và chỉ định Thành uỷ Đà Nẵng gồm 7 đồng chí do đồng chí Hồ Nghinh Bí thư Quảng Đà đồng thời là Bí thư Đà Nẵng. Các Đảng ủy cấp khu thuộc Đà Nẵng cũng được thành lập như Đảng ủy Sông Đà, khu Đông, khu Tây, khu Nam và nội thành. Trong nội thành thành phố, các Quận uỷ quận I, quận II, quận III và các Ban đấu tranh chính trị và Ban chỉ huy thành nội... được thành lập để trực tiếp chỉ đạo phong trào đấu tranh trong thành phố. 

Quán triệt tinh thần 'Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược', đầu tháng 3.1965, Thành uỷ Đà Nẵng đã họp phân tích tình hình khó khăn và thuận lợi, nêu cao quyết tâm tấn công Mỹ giành thắng lợi, khắc phục tư tưởng sợ vũ khí Mỹ, đẩy mạnh phong trào đấu tranh 2 chân 3 mũi. 

Thực hiện nghị quyết của Thành ủy, quân và dân Đà Nẵng quyết tâm đấu tranh bảo vệ thành phố quê hương. 

Ngày 16.3.1965, trước việc Mỹ - ngụy ném bom triệt hạ Trường tiểu học Mân Quang (Hoà Vang) giết hại giáo viên và học sinh, nhân dân địa phương đã khiêng xác các cháu kéo vào Toà Thị chính lên án tội ác của Mỹ - ngụy, đòi bồi thường nhân mạng. Căm thù trước hành động dã man của địch, đêm 26 rạng ngày 27.3, một tổ biệt động Sông Đà cùng với các chiến sĩ đặc công của Thành đội mở trận tấn công vũ trang đầu tiên vào lực lượng quân Mỹ chỉ sau 20 ngày khi chúng đổ bộ lên Đà Nẵng. Tổ biệt động đã đặt mìn làm hư hại nặng tàu vận tải LST 550 của Mỹ, diệt một số lính, phá huỷ nhiều vũ khí. 

Ngày 5.4.1965, chiến sĩ biệt động Lê Độ thề trước cờ Đảng và chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh 'quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh' ra quân diệt Mỹ tại khách sạn Caravelle trên đường Bạch Đằng. Do mìn không nổ, bị lộ, anh đã bị bắt. Khi bị địch bắt, anh đã hô to khẩu hiệu 'Hồ Chủ tịch muôn năm', ' Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam muôn năm'. Tấm gương anh dũng của chiến sĩ biệt động Lê Độ đã làm tăng thêm lòng căm thù giặc Mỹ, cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân thành phố. 

Trong khi đó ở Núi Thành, ngày 25.5, thực hiện chỉ thị của Quân khu 5 và Tỉnh đội Quảng Nam, bộ đội địa phương tỉnh cùng tổ đặc công tấn công đơn vị lính thuỷ đánh bộ Mỹ đóng ở đây, diệt gọn một đại đội lính Mỹ gồm 140 tên, thu toàn bộ vũ khí và cắm lá cờ 'quyết chiến quyết thắng giặc Mỹ xâm lược' lên đỉnh Núi Thành. 

Trận Núi Thành, tuy quy mô không lớn, nhưng là trận đánh thắng đầu tiên vào quân Mỹ ở miền Nam, cổ vũ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta, nhất là đối với quân dân Quảng Nam - Đà Nẵng. 

Với tinh thần 'tìm Mỹ mà diệt, gặp Mỹ mà đánh' sau chiến thắng Núi Thành, đêm 30 tháng 6 rạng ngày 1 tháng 7, quân ta tấn công sân bay Đà Nẵng, căn cứ không quân lớn nhất ở miền Nam. Đảng bộ và nhân dân phường Khuê Trung, Hòa Cường, Hòa Đa, đã nuôi nấng, che chở cho đơn vị bộ đội chuẩn bị chiến trường gần một tháng và chuyên chở toàn bộ lực lượng vượt sông đánh vào sân bay cũng như sau trận đánh rút về căn cứ an toàn. Trong trận này, ta đã phá huỷ 47 máy bay, giết và làm bị thương 160 tên địch. Đêm ngày 5 rạng ngày 6.8.1965, lực lượng vũ trang và biệt động đã tấn công kho xăng Liên Chiểu, phá huỷ 8 bồn xăng chứa 13 triệu lít, 9 toa xe lửa, 6 xe quân sự, diệt một đại đội bảo an địch. Ngày 30.10 quân giải phóng lại tấn công tiêu diệt một đại đội lính Mỹ tại La Châu cách Đà Nẵng 10 km.

(Còn nữa)