ĐÀ NẴNG TRONG CUỘC ĐẤU TRANH CHỐNG CHIẾN LƯỢC 'VIỆT NAM HÓA CHIẾN TRANH' CỦA MỸ (1969 - 1973) (Tiếp theo)

Ngày 31.3.1969 chiến dịch tấn công mùa xuân kết thúc thắng lợi. Mặc dù địch bị thiệt hại nhiều, song chúng vẫn ráo riết thực hiện chương trình bình định gây cho ta nhiều khó Khăn. Cơ sở cách mạng bị tổn thất, lực lượng vũ trang bị tiêu hao và tiếp tục phải lùi dần lên vùng rừng núi. Thế trận chiến tranh nhân dân bị ảnh hưởng. Tuy vậy Trung ương Cục vẫn chỉ thị cho các quân khu, các mặt trận chuẩn bị mở đợt tấn công cao điểm mùa hè 1969, mục tiêu chính vẫn nhằm vào các thành phố lớn, trong đó có Đà Nẵng. Trong chiến dịch này, lực lượng vũ trang Quân khu 5 đánh vào các trận địa tên lửa HAWK ở Đà Nẵng, sở chỉ huy lính thuỷ đánh bộ Mỹ và sở chỉ huy các lữ đoàn thuộc sư đoàn American. 

Trong chiến dịch Thu Đông, quân và dân Đà Nẵng tấn công căn cứ hải quân Mỹ, sân bay Đà Nẵng, căn cứ thuỷ quân lục chiến làm nhiều binh lính Mỹ chết và bị thương. Lực lượng biệt động thành đã đánh bom chợ Hoà Lạc, diệt 2 tên Mỹ, vào tiểu đoàn pháo binh nguy, diệt và làm bị thương 46 tên, giết tên Thiếu tá trưởng ty cảnh sát Đà Nẵng v.v... 

Từ sau chiến dịch mùa xuân Kỷ Dậu, Mỹ - ngụy càng đẩy mạnh hơn công cuộc bình định, tiến hành cày ủi nhiều vùng quanh thành phố, chặn các hành lang tiếp tế, đẩy chủ lực của ta ra xa thành phố. Trước tình hình đó, theo chủ trương của Đặc khu ủy, các quận ủy và quận đội đã tích cực chuyển mạnh tác chiến vào trong lòng thành phố. Ngoài đại đội biệt động Lê Độ và lực lượng biệt động của các quận, các ngành, các giới như an ninh, thanh niên, công đoàn, binh vận đều tổ chức lực lượng biệt động, tự vệ mật, cơ sở mật trong hàng ngũ quân ngụy. Vì vậy, hàng ngày trong thành phố các trận tập kích, đánh bom, ném lựu đạn vào các cư xá Mỹ, nhà ở của các sĩ quan ác ôn, các bốt cảnh sát, xe quân cảnh, xe lính Mỹ liên tiếp xảy ra. Nhiều chiến sĩ biệt động nhỏ tuổi đã lập được những chiến công lớn như em Nguyễn Văn Sĩ, trong vòng 12 ngày đã đánh 8 trận bằng mìn và lựu đạn, diệt và làm bị thương 28 tên địch. Em Lê Thị Hải Châu có ngày 3 đến 4 lần ném lựu đạn vào xe chở lính Mỹ và cảnh sát, làm nhiều lính Mỹ chết và bị thương. 

Trong suốt 2 năm 1970 và 1971, hoạt động của các lực lượng vũ trang liên tiếp nổ ra. Các sân bay Đà Nẵng, Nước Mặn liên tục bị pháo kích. Các căn cứ quân sự của Mỹ và quân ngụy đóng ở Đà Nẵng luôn bị tập kích và bị nhiều thiệt hại. 

Cùng với các cuộc tấn công của lực lượng vũ trang, trong những năm này, phong trào đấu tranh chính trị của nhân dân thành phố Đà Nẵng phát triển sâu rộng dưới nhiều hình thức phong phú. Liên kết với phong trào ở Sài Gòn và Huế, trong suốt những năm 1969, 1970, 1971, ở Đà Nẵng đã hình thành các phong trào công nhân, lao động đòi tăng lương, chống sa thải, chống thanh lọc, kìm kẹp, đòi tự do đi lại làm ăn; phong trào học sinh, sinh viên chống bắt lính, chống quân sự hoá học đường, đòi Mỹ cút về nước; phong trào thương phế binh đòi giải quyết đời sống, nhà ở; phong trào gia đình binh lính và sĩ quan đòi hoà bình, chống đưa con em đi chết ở Cam Pu Chia và Lào; phong trào Phật giáo đòi hoà bình, giải phóng dân tộc, chống kỳ thị tôn giáo v.v... 

Nổi bật là phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Đà Nẵng. Tháng 7 năm 1969, người dân Sông Đà đấu tranh đòi mở rộng khu vực đánh cá và đòi được ra biển sớm hơn giờ quy định. Công nhân khuân vác và vận tải đấu tranh đòi tăng lương, chống tranh cướp khách, công nhân các công sở Mỹ đòi tháng lương thứ 13. 

Hưởng ứng cuộc đình công của hơn 70.000 công nhân thuộc 118 nghiệp đoàn ở Sài Gòn, hàng vạn công nhân Đà Nẵng, Huế, Quy Nhơn đã tổ chức mít tinh, biểu tình phản đối chế độ Mỹ - Thiệu, đòi hòa bình, chấm dứt chiến tranh, ủng hộ các cuộc đấu tranh của công nhân và lao động Sài Gòn - chợ Lớn. Tiếp đến ngày 1.4.1970, 15.000 công nhân lao động Đà Nẵng xuống đường kỷ niệm ngày Quốc tế lao động, chống Mỹ - Thiệu - Kỳ. Các cuộc đấu tranh đòi tăng lương, cải thiện đời sống, gắn với chống chế độ Mỹ - Thiệu liên tiếp xảy ra. Có cuộc đấu tranh kéo dài hàng tháng, buộc địch phải dùng hơi cay để giải tán và hứa giải quyết các yêu sách mà phong trào đề ra. 

Phụ nữ lao động và tiểu thương ở các chợ Cồn, chợ Hàn, chợ Mới tích cực tham gia vào các cuộc đấu tranh của công nhân, lao động và học sinh sinh viên Đà Nẵng. Họ đã xuống đường đông đảo làm nhiệm vụ hậu cần và vận động binh sĩ ngụy đồng tình hoặc không tham gia đàn áp, khủng bố phong trào. 

(Còn nữa)