ĐÀ NẴNG TRONG CUỘC TỔNG TIẾN CÔNG TOÀN THẮNG (1973 - 1975)

Ngày 22.3.1975, trước hàng loạt những thắng lợi giành được trên chiến trường Tây Nguyên và chiến trường Trị - Thiên - Huế, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã chỉ thị cho Khu ủy và Quân khu 5: 'Địch rút bỏ Huế và không loại trừ khả năng rút bỏ Đà Nẵng, chuẩn bị tích cực đánh Đà Nẵng theo phương án đã dự kiến'. 

Ngày 23.3.1975, Thường vụ Khu ủy và Quân uỷ khu 5 đã họp mở rộng thảo luận chỉ thị của Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương. Hội nghị đã ra nghị quyết với quyết tâm lớn: 'Động viên toàn Đảng bộ, toàn quân, toàn dân trong Khu phấn đấu trong thời gian ngắn nhất giải phóng hoàn toàn Khu 5. Chiến trường chính được xác định là thành phố, thị xã và mục tiêu chủ yếu là thành phố Đà Nẵng'. Nghị quyết của hội nghị được hỏa tốc truyền đạt cho Đặc khu uỷ Quảng Đà và Mặt trận 4 nhằm gấp rút chuẩn bị cho cuộc tổng tấn công và nổi dậy giải phóng Đà Nẵng theo tư tưởng chỉ đạo của Trung ương là kịp thời, nhanh chóng, táo bạo, bất ngờ và phải chắc thắng. 

Liên tiếp trong 3 ngày 23, 24 và 25 tháng 3.1975, Đặc khu uỷ Quảng Đà đã tổ chức nhiều cuộc họp quan trọng bàn triển khai kế hoạch giải phóng Đà Nẵng. Hội nghị đã nhất trí với 3 phương án hành động là: 

1. Nếu quân chủ lực của ta chưa vào kịp, địch đang ở tình thế tan rã rút chạy, thì sử dụng lực lượng vũ trang địa phương kết hợp với lực lượng quần chúng khởi nghĩa giải phóng Đà Nẵng. 

2. Nếu địch trong tình thế tan rã rút chạy và quân chủ lực của ta đến kịp thì nhanh chóng dùng lực lượng vũ trang địa phương và lực lượng quần chúng khởi nghĩa để phối hợp với quân chủ lực giải phóng Đà Nẵng. 

3. Nếu địch co cụm, buộc ta phải dùng binh lực lớn tấn công thì chuẩn bị cho quần chúng khi thời cơ đến phải kịp thời phối hợp hành động. 

Trong 3 phương án đó, phải hết sức tranh thủ phương án 1 và 2 và phải làm thật tốt ba yêu cầu trong khi tiến hành giải phóng Đà Nẵng: 

Phải làm tan rã địch một cách triệt để. 

Không để địch bốc dân đi. 

Phải bảo vệ đến mức cao nhất tính mạng, tài sản của nhân dân và kho tàng cũng như các cơ sở vật chất khác. 

Để triển khai thực hiện việc chuẩn bị giải phóng Đà Nẵng, nhiều cuộc họp của Đặc khu uỷ mở rộng đã bàn bạc chi tiết kế hoạch, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng Đặc khu uỷ viên, từng bộ phận công tác. Đặc khu uỷ Quảng Đà quyết định: 
Trong thời gian ngắn nhất phải thành lập xong các uỷ ban khởi nghĩa từ trên xuống đến các cơ sở. Các ngành dân vận, mặt trận thành phố Đà Nẵng đều hình thành lực lượng chỉ đạo khởi nghĩa và lực lượng quần chúng để đánh chiếm các mục tiêu theo dự kiến đã định. Các tổ chức bên trong thành phố phải chuyển từ hoạt động bí mật sang hoạt động công khai, nhanh chóng sắp xếp lại đội ngũ chính trị và vũ trang bên trong với tư thế sẵn sàng nổi dậy. Đẩy mạnh đấu tranh chính trị, tạo không khí tiền khởi nghĩa để làm tan rã ngụy quân, ngụy quyền. Thành lập ban vận động nắm dân nông thôn chạy ra thành phố, phát động hình thành lực lượng nòng cốt cho phong trào nổi dậy. Đặc Khu uỷ quyết định thành lập Ban chỉ huy tiền phương áp sát thành phố để chỉ đạo cuộc tổng tấn công và nổi dậy gồm các đồng chí trong Đặc Khu ủy, Tư lệnh Mặt trận 4 và đại diện Khu uỷ Khu 5 do đồng chí Trần Thận - Bí thư Đặc Khu ủy phụ trách. Đối với các địa phương, Đặc Khu ủy quyết định: các huyện trong tỉnh phải sử dụng lực lượng của bản thân mình là chính để giải phóng huyện lỵ. Đối với thành phố Đà Nẵng, Đặc Khu ủy chủ trương tập trung binh lực của tỉnh để hình thành những mũi đột kích mạnh, kết hợp với lực lượng vũ trang Khu 5 và bộ đội chủ lực để tấn công thành phố. Lực lượng vũ trang nội thành Đà Nẵng phải nhanh chóng phát triển và sắp xếp lại đội ngũ, hoàn chỉnh phương án tác chiến để phối hợp với lực lượng nổi dậy và tấn công quân sự từ bên ngoài vào để chiếm lĩnh các cơ quan đầu não của địch ở thành phố. 

Đặc Khu ủy phân công đồng chí Trần Hưng Thừa, uỷ viên Thường vụ Đặc khu, Bí thư Quận uỷ Quận I chịu trách nhiệm truyền đạt nghị quyết của Đặc khu đến từng cơ sở và thay mặt thường vụ Đặc khu trực tiếp chỉ đạo việc chuẩn bị và khởi nghĩa tại chỗ trong thành phố. 

Ngày 26.3, tại xã Điện Hòa, huyện Điện Bàn một cuộc họp gồm các đồng chí bí thư, các cán bộ đầu ngành của 3 quận thuộc thành phố Đà Nẵng đã được triệu tập. Tại cuộc họp này, đồng chí Trần Hưng Thừa thay mặt Đặc Khu uỷ giao nhiệm vụ, kế hoạch khởi nghĩa cho uỷ ban khởi nghĩa các quận, khu phố, khóm, tiến hành chiếm lĩnh các cơ quan đầu não của địch, kho tàng, nhà máy, giải phóng nhà lao, sẵn sàng phối hợp với lực lượng tấn công quân sự từ bên ngoài, đồng thời đẩy mạnh thực lực chính trị và vũ trang ở bên trong với tư thế sẵn sàng tổng nổi dậy, đẩy mạnh công tác binh vận nhằm làm tan rã hàng ngũ địch. Hội nghị cũng bàn bạc và giao nhiệm vụ chuẩn bị chỗ đứng cho Thường vụ Đặc Khu ủy, ủy ban và Ban chỉ huy tiền phương vào chỉ đạo bên trong thành phố. 

Cùng lúc này, Mặt trận 4 và Ban quân sự thành phố (Ban 12) cử các cán bộ quân sự cốt cán vào thành phố để triển khai kế hoạch khởi nghĩa vũ trang cho lực lượng vũ trang nội thành. Lực lượng vũ trang của các quận phải chủ động đánh chiếm các cơ quan đầu não, kho tàng và các chốt điểm quan trọng của địch, làm nòng cốt, hỗ trợ cho phong trào nổi dậy của nhân dân thành phố, bảo vệ đến mức cao nhất an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân, chuẩn bị nơi an toàn cho các cơ quan Đảng và chính quyền cách mạng. 

(Còn nữa)