Lợi thế cạnh tranh

Trong những năm gần đây, khu vực miền Trung đã tạo ra sự đột phá quan trọng về thu hút đầu tư trong và ngoài nước với nhiều nhà đầu tư lớn. Theo báo cáo của Trung tâm xúc tiến đầu tư miền Trung (đại diện Bộ KH-ĐT), riêng năm 2008, hơn 10 tỷ USD đã được cấp phép ở khu vực này. Nếu tính từ năm 1988 đến nay, khu vực miền Trung đã có 470 dự án vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đăng ký trên 17,6 tỷ USD (chiếm 10,7% cả nước), đóng góp trên 5% GDP khu vực, tạo việc làm cho trên 60.000 lao động trực tiếp.

Đà Nẵng là một trong những địa phương tốp đầu thu hút vốn FDI lớn nhất miền Trung, bao gồm: Phú Yên, Quảng Ngãi, Thừa Thiên Huế, Khánh Hòa và Đà Nẵng. Chỉ tính riêng 5 tỉnh thành này đã chiếm trên 90% lượng FDI của cả khu vực. Ông Lê Hữu Quang Huy, Phó vụ trưởng, Giám đốc Trung tâm xúc tiến đầu tư miền Trung, cho biết, trong số 55 doanh nghiệp đến từ Nhật Bản, vốn đăng ký gần 270 triệu USD vào khu vực này thì Đà Nẵng đã chiếm 50%. Có được điều này là do Đà Nẵng có lợi thế cạnh tranh hơn hẳn nhiều tỉnh thành khác trong khu vực: là điểm cuối của tuyến Hành lang kinh tế Đông – Tây, dài 1.450km nối từ Myanmar qua Thái Lan và Lào, cửa ngõ ra biển đông của các quốc gia tiểu vùng Mê Kông mở rộng, hệ thống giao thông thuận lợi, sân bay Đà Nẵng là một trong 3 sân bay quốc tế lớn nhất cả nước (đang được nâng cấp, mở rộng để có thể đón trên 5 triệu lượt khách/năm), nằm ở vị trí chiến lược về giao thông, kết nối các khu kinh tế lớn trong khu vực, các điểm du lịch nổi tiếng. Đà Nẵng cũng được sở hữu một trong 6 bãi biển đẹp nhất hành tinh, là điểm đến lý tưởng của các dự án bất động sản, resort, du lịch nghỉ dưỡng đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh lợi thế về tự nhiên, hạ tầng kỹ thuật, Đà Nẵng còn được biết đến là địa phương có nhiều nỗ lực trong việc cải cách thủ tục hành chính, thái độ thân thiện, hỗ trợ tích cực từ phía chính quyền nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp có thể triển khai dự án trong thời gian sớm nhất, ít phiền hà nhất. Đặc biệt công tác giải phóng mặt bằng, Đà Nẵng được đánh giá là một trong những địa phương tiêu biểu trong cả nước.
 
Ông Hosoya Hideo, Tổng giám đốc Công ty TNHH Mabuchi motor Đà Nẵng, Chủ tịch Chi hội hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Đà Nẵng cho rằng: Đà Nẵng thật sự là một địa điểm thuận lợi để các doanh nghiệp thực hiện các dự án đầu tư, mở rộng của mình. So với nhiều khu vực khác, điều kiện sống, vật giá, giá nhân công, giá thuê nhà, thuê trụ sở rẻ hơn rất nhiều so với Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, tình hình an ninh trật tự tốt. Đà Nẵng có hệ thống giáo dục khá tốt với nhiều trường đại học, cao đẳng, dạy nghề, đây sẽ là cơ sở để cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, lành nghề cho các doanh nghiệp. Ông Hosoya cũng tỏ ra hài lòng với những thiện chí, tình cảm của người dân thành phố này đối với Nhật Bản, chính quyền cũng rất chú trọng đến việc đối thoại với các doanh nghiệp Nhật Bản, tạo mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện. Cũng về vấn đề nhân lực, Ông Shinichi Iwama, Chủ tịch HĐQT công ty TNHH Dawa Việt Nam tại Đà Nẵng khẳng định: Trong thời gian ngắn nữa, chúng tôi sẽ giao quyền quản lý nhà máy cho nhân lực Việt Nam chứ không dựa vào các cán bộ người Nhật nữa. Chính sự thành công của nguồn nhân lực tại chỗ sẽ quyết định sự thành công của chúng tôi tại Việt Nam'.

Cần nhiều nỗ lực hơn nữa

Tại diễn đàn, bên cạnh những thuận lợi, các doanh nghiệp Nhật Bản cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế mà khu vực miền Trung đang gặp phải. Theo ông Hosoya Hideo, hạn chế đầu tiên đó là cơ sở hạ tầng, nhất là cơ sở hạ tầng của môi trường vận chuyển còn yến nên chi phí vận chuyển cao (gấp 1,5 lần), thuyền bè ít, số ngày đi trên biển dài (gấp 2 lần) so với TPHCM. Việc cung cấp tại chỗ về nguyên vật liệu, linh kiện, gia công chế tạo chi tiết khuôn cũng khó khăn; hệ thống điện, xử lý nước thải chưa đáp ứng yêu cầu, tốc độ và dung lượng đường truyền Internet còn kém. Nguồn nhân lực dồi dào nhưng chất lượng lao động còn hạn chế, nhất là đội ngũ lao động chất lượng cao, còn thiếu phiên dịch tiếng Nhật, thiếu nhân viên chuyên môn, quản lý trung gian; tinh thần tự giác của lao động còn thấp. Mặc dù có nhiều lợi thế cạnh tranh so với các tỉnh thành miền Trung, nhưng Đà Nẵng vẫn cần phải có sự gắn kết giữa các khu kinh tế, các vùng lãnh thổ cũng như liên kết ngành để khai thác tối đa hiệu quả của các dự án, tránh tình trạng mất cân đối, lãng phí. Các ngành công nghiệp phụ trợ hầu như chưa phát triển, hoạt động xúc tiến đầu tư còn nhiều bất cập, thiếu tính chuyên nghiệp, tính chủ động.

Về vai trò của nguồn vốn đầu tư ODA của Nhật Bản đối với sự phát triển của khu vực này, Ông Mituso Sakaba, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam nhận định: “Các dự án ODA của Chính phủ Nhật Bản có liên quan sâu sắc tới phát triển kinh tế của thành phố Đà Nẵng, miền Trung nói riêng Việt Nam nói chung. Đặc biệt có rất nhiều dự án có liên quan đến cơ sở hạ tầng như cảng, cầu, hầm đường bộ, đóng góp rất lớn vào việc phát triển hành lang kinh tế Đông – Tây. Trong bối cảnh này, dựa trên những triển vọng trung hạn và dài hạn, tôi nghĩ rằng việc mở rộng của các doanh nghiệp Nhật Bản vào Đà Nẵng sẽ tiến triển rất nhanh”. Tuy nhiên, ngài đại sứ cũng chỉ ra: “Nếu việc xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông được phát triển hơn nữa, thì sức hấp dẫn địa thế khu vực này sẽ còn cao hơn. Chính phủ Nhật Bản liên kết với các trường đại học trong khu vực, nỗ lực trong việc đào tạo nguồn nhân lực có khả năng nói tiếng Nhật Bản, đóng góp vào việc phát triển mối quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Nhật Bản”.

Với sự năng động của mình, Đà Nẵng đã chủ động thực hiện các hoạt động xúc tiến thương mại, mở văn phòng đại diện tại Tokyo, xúc tiến đường bay trực tiếp Nhật Bản – Đà Nẵng… Trước mắt còn rất nhiều việc phải làm nhưng “Thành phố Đà Nẵng sẽ nỗ lực hơn nữa để nâng cao hiệu quả đầu tư, thu hút nguồn vốn từ các doanh nghiệp Nhật Bản. Chính quyền thành phố Đà Nẵng sẽ luôn ủng hộ và khuyến khích các doanh nghiệp Nhật Bản đến tìm hiểu cơ hội kinh doanh, đầu tư và làm ăn lâu dài tịa thành phố”. Chủ tịch UBND thành phố Trần Văn Minh khẳng định.

(Ngọc Thuỷ)