Trong tương  lai nó vẫn không thể để mất đi cái đặc thù vốn có về quy mô, mức độ sầm  uất và đông đúc, nơi bán sỉ và lẻ lớn nhất của Đà Nẵng và cả miền  Trung.

Có thể điểm qua đôi chút về xuất xứ của 2 “thương  hiệu chợ” này của Đà Nẵng. Trước tiên là chợ Cồn. Cái tên “Chợ Cồn” có từ những  năm 40 của thế kỷ 20, nó nằm trên một cồn đất cao giữa lòng thành phố nên người dân địa phương quen miệng gọi thành tên. Ngay từ ngày mới ra đời, chợ đã tập  trung được số lượng lớn người tham gia buôn bán của thành phố và những người đến  từ các vùng quê tỉnh Quảng Nam. Tháng 12 năm 1984, chợ được xây dựng lại gồm 3  tầng khang trang với diện tích 14.000m2 và lấy tên là Trung tâm  Thương nghiệp Đà Nẵng. Từ đó đến nay, rất nhiều người vẫn quen gọi là “ Chợ Cồn”  hơn là cái tên mới kia.

Nằm ở trung tâm thành phố, có thể nói, Chợ Cồn là khu vực buôn bán  sầm uất và đông đúc của thành phố, đã có thời kỳ nó là là chợ bán sỉ và lẻ lớn nhất của Đà Nẵng và khu vực miền Trung. Nhiều người từ địa phương khác, sau khi  đến đây đã nhận xét, hàng hóa ở chợ rất phong phú và đa dạng với đủ các mặt hàng  từ thông thường đến cao cấp. Về cái tên đã trở thành quen thuộc, cử tri thành  phố đã từng đề nghị HĐND thành phốnên nghiên cứu phục hồi tên "Chợ Cồn" vì nó đã đi  vào tiềm thức nhân dân Đà Nẵng, cũng như Hà Nội có chợ Đồng Xuân, Huế có chợ  Đông Ba, thành phố Hồ Chí Minh có chợ Bến Thành... Đề nghị trên đã được HĐND  thành phố ghi nhận, xem xét khi cải tạo, quy hoạch lại hạ tầng thương mại tại  khu vực này.

Về chợ Hàn, nó cũng có một “quá khứ hào hùng” không thua kém chợ Cồn. Ra đời từ  thời Pháp thuộc, Chợ Hàn khi đó chỉ là một khu giao thương buôn bán tự phát của  một nhóm người. Nhờ vào vị trí địa lý (đường bộ, đường thuỷ), Chợ Hàn ngày càng  phát triển, do nằm bên cạnh sông Hàn nên có tên là Chợ  Hàn.   Những năm 1940, người Pháp cải tạo chợ Hàn thành chợ  Tourance  Marché (tiếng Pháp là Chợ Đà Nẵng), kết hợp với nhà ga bên cạnh, trở thành nơi  trung chuyển hàng hoá, vật tư và vũ khí. Theo đà buôn bán phát triển, một số  thương gia người Hoa và người Việt đã xây dựng quanh chợ một khu thương mại khá  sầm uất với các cửa hiệu tạp hóa, vàng bạc, thuốc bắc...Sau ngày đất nước thông  nhất, năm 1989, chợ được xây dựng mới trên diện tích 28.000m2 gồm 2  tầng khang trang. Kiến trúc chợ đẹp và thoáng với 4 mặt tiền. Chợ tập trung  nhiều loại hàng hóa phong phú, cao cấp, nổi tiếng với các thực phẩm, thủy hải sản tươi sống, trái cây, các đặc sản của Đà Nẵng ... Đây là chợ được du khách  trong nước và quốc tế thích đến mua sắm và tham quan nhiều nhất.

Thời trước, người Đà Nẵng gọi chợ Hàn  là “chợ nhà giàu” vì khách mua thường là những người thuộc giới thượng lưu, còn  bây giờ mọi người đều thích đến đây để mua sắm. Hoạt động buôn bán diễn ra nhộn  nhịp suốt cả ngày, hàng hoá phong phú và nổi tiếng với thực phẩm tươi sống (gà,  vịt và thuỷ hải sản...), các loại hoa tươi và trái cây tươi. Chợ Hàn còn nổi tiếng với sự đa dạng các mặt hàng vải, áo quần và giày dép, đặc biệt là những  gian hàng mắm, du khách thường thích mua về làm quà, món ăn rất đặc trưng và gần  gũi của người dân miền Trung. Ngoài ra, sức hấp dẫn của chợ Hàn còn ở giá cả  hàng hoá tương đối rẻ, bởi lẽ nó cũng chợ đầu mối cung cấp hàng sỉ cho các chợ  nhỏ lẻ khác. Về lâu  dài, cũng đã có kế hoạch xây dựng chợ Hàn thành một trung tâm thương mại lớn,  hiện đại, xứng tầm với đà phát triển chung của thành phố.

Đi vào cụ thể, Chợ Cồn được sử dụng từ tháng 3 năm  1985, trong đó khu nhà số 1 là công trình cấp 2, còn lại 9 khu nhà phía sau là  cấp 4. Qua 20 năm sử dụng đến nay đã xuống cấp nghiêm trọng, nguy cơ cháy thường  xuyên đe dọa. Hiện nay, chợ Cồn hiện nay có trên 2.000 hộ kinh doanh, nguồn thu thuế, phí và dịch vụ mỗi năm trên 20 tỷ đồng, chưa kể các doanh nghiệp nhà nước  và doanh nghiệp tư nhân nộp thuế trực tiếp thành phố không thông qua chợ...

Theo tiêu chuẩn “Chợ loại I” của Chính phủ, diện  tích cần để bố trí cho 2.000 hộ kinh doanh và các doanh nghiệp hiện có ở Chợ Cồn  cần để sắp xếp là 32.000m2 có quy mô 04 tầng là 01 tầng ngầm và 03  tầng trên. Dự kiến kinh phí đầu tư xây dựng, kể cả trang thiết bị là từ 140 đến  150 tỷ đồng. Để thực hiện dự án này, Công ty Quản lý các chợ đã đề nghị thành  phố cho lập hồ sơ theo phương án đầu tư xây dựng thành Trung tâm thương mại, có mở rộng một phần diện tích khu tươi sống để di dời chuyển toàn bộ ngành hàng tươi sống từ chợ Hàn lên.
Sau khi nghiên cứu, thành phố đã đồng ý chủ trương đầu tư xây dựng chợ Cồn và giao Công ty Quản lý Chợ lập phương án đầu tư xây dựng chợ Cồn theo một trong  hai phương án là cho đơn vị bên ngoài vào thuê đất để xây dựng khai thác đầu tư  hoặc tiến hành cổ phần hoá chợ Cồn.

Sau khi chuyển  ngành hàng tươi sống về Chợ Cồn, Chợ Hàn cũng không thua kém “người anh em”chợ  Cồn, nó cũng sẽ được quy hoạch và xây dựng, nâng cấp thành trung tâm thương mại  phục vụ khách du lịch và mua sắm của dân cư hoặc một phương án khác, dự kiến sẽ  là Trung tâm thương mại, cao ốc văn phòng và căn hộ cao tầng tại khu chợ Hàn. Và  tất nhiên là, dù có hiện đại, cao bao nhiêu tầng đi nữa thì nơi đây vẫn giữ lại  cái tên thân quen: “Chợ Hàn”. Được biết, hiện đã có một doanh nghiệp “tầm cỡ” đã  xin phép thành phố đầu tư vào khu vực giàu tiềm năng nhưng chưa được khai thác  này, nhất là khi Đà Nẵng đang hướng đến mục tiêu xây dựng một đô thị có sức hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước.

Rồi đây, khi Đà  Nẵng phát triển xứng tầm với vị thế hiện có, sẽ có nhưng siêu thị “hoành tráng”  nối tiếp nhau mọc lên nhưng hai 2 cái tên “Chợ Hàn và “Chợ Cồn” vẫn luôn hiện  hữu trong lòng người Đà Nẵng, miền trung và xa hơn là của cả nước. Nó sẽ  mãi là một trong những “thương hiệu” của thành phố, là nơi vừa thể hiện nét hiện  đại của “Văn minh thương mại” vừa là nơi thể hiện sự kế thừa của nét “Chợ truyền  thống”, góp phần tôn thêm vẻ đẹp của bức tranh đô thị của thành phố bên bờ sông  Hàn.

(Dân Hùng)