Làn  sóng đầu tư thứ 2 từ Nhật Bản

Vào  những năm đầu thập kỷ 90, đã có một làn sóng đầu tư từ Nhật Bản vào Việt Nam  nhưng sau đó bị chững lại và giảm dần. Thị trường Trung Quốc dần thay thế vị trí  của Việt Nam trong việc thu hút các nhà đầu tư Nhật. Tuy nhiên, vài năm gần đây,  trên các phương tiện thông tin đại chúng, đã bắt đầu đề cập đến hiện tượng "làn  sóng đầu tư thứ hai” từ Nhật Bản vào Việt Nam. Theo nhật báo Japan Times số ra  ngày 18/8/2006, Việt Nam hiện nằm ở vị trí hàng đầu trong danh sách những quốc  gia và lãnh thổ chiếm được lòng tin của giới đầu tư Nhật.

Trong  khi đó, theo thống kê của ông Norio Hattori, đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam, vốn  đầu tư mới của Nhật Bản vào Việt Nam mười tháng đầu năm 2006 đã đạt hơn 200  triệu USD, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm 2005. Khá nhiều dự án của các  công ty lớn đã được cấp phép trong năm nay như Yamaha Motor (48 triệu USD),  Mabuchi Motor (40 triệu USD), cùng nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ của Nhật Bản  khác bắt đầu đổ vào Việt Nam. Bên cạnh đó, các hãng lớn như Canon, Honda,  Toto... đều tăng vốn đầu tư mỗi hãng hàng chục triệu đôla. Nguyên  nhân nào tạo nên "làn sóng đầu tư thứ 2 của Nhật Bản"? Đó là sau nhiều năm mặn  nồng với thị trường Trung Quốc, hai vấn đề chính khiến các nhà đầu tư Nhật lo  lắng chính là các cuộc biểu tình chống Nhật và việc đồng nhân dân tệ tăng giá so  với đồng Yên Nhật. Ngoài ra, giá nhân công tại Nhật ngày càng đắt đỏ, những công  ty vừa và nhỏ của Nhật ngày càng có xu hướng chuyển ra nước ngoài đầu tư, trong  đó thị trường nhân lực giá rẻ, trình độ cao tại Việt Nam một lần nữa được tính  đến. Và mới đây nhất, chuyến thăm Nhật Bản của Thủ tướng chính phủ Nguyễn  Tấn Dũng tháng 10/2006, càng góp phần thúc đẩy làn sóng đầu tư mạnh mẽ hơn từ  Nhật Bản.

Sớm  đón đầu cơ hội

Không  phải ngẫu nhiên mà Đà Nẵng trở thành một trong những điểm dừng chân thường xuyên  của các doanh nhân Nhật, trên đường tìm cơ hội làm ăn tại Việt Nam. Cảm nhận được  "làn sóng đầu tư lần 2", Đà Nẵng đã nhanh chân lập văn phòng đại diện của mình  tại Nhật Bản trước cả TP Hồ Chí Minh và Hà Nội. Tháng 9/2004, Văn phòng đại diện  tại Nhật của Đà Nẵng đã chính thức đi vào hoạt động tại Ginza Building (Tokyo)  với sự trợ giúp của Viên nghiên cứu kinh tế Việt Nam tại Nhật Bản. Ngoài nhiệm vụ quảng  bá hình ảnh và tiềm năng kinh tế - xã hội của Đà Nẵng, tiến hành các hoạt động  nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế, đối ngoại giữa Đà Nẵng với các địa phương, tổ  chức của Nhật Bản, văn phòng này còn nghiên cứu, khai thác và cung cấp thông tin  về thị trường Nhật Bản cho các doanh nghiệp Đà Nẵng, bao gồm chính sách, luật pháp, tập quán kinh doanh, nhu cầu về xuất nhập khẩu hàng hoá, đầu tư, lao động  và thị hiếu du lịch của người dân Nhật Bản, đẩy mạnh công tác thông tin dự báo  về khả năng diễn biến của thị trường Nhật, kiểm tra và cung cấp thông tin về tư  cách pháp lý, năng lực hoạt động của các tổ chức, đoàn thể và doanh nghiệp Nhật  khi có yêu cầu. Theo ông Ngô Quang Vinh, cựu trưởng đại diện văn phòng tại Nhật  Bản, ngay từ khi đi vào hoạt động, văn phòng đã thực sự trở thành cầu nối giữa  các doanh nghiệp Nhật với thành phố, và thông qua văn phòng, nhiều doanh nhân đã  tìm đến Đà Nẵng như một địa chỉ tin cậy nhờ các thông tin về chính sách ưu đãi  nhất quán, minh bạch của thành phố đối với các nhà đầu tư.

Các  nhà đầu tư Nhật rất thận trọng trong việc quyết định bỏ tiền vào đâu và vào thời  điểm nào - điều này ai cũng biết rõ. Nhưng một khi họ đã quyết định đầu tư, họ  sẽ tiến hành rất nhanh với số vốn không nhỏ. Ông Kamei Takashi, Tổng giám đốc  công ty Mabuchi Motor tại lễ động thổ xây dựng nhà máy Mabuchi Motor tại Đà Nẵng  và là nhà máy thứ 2 tại Việt Nam với tổng số vốn 39 triệu USD tháng 10/2005  khẳng định: " Chúng tôi tìm hiểu môi trường đầu tư của Đà Nẵng gần 3 năm trời,  nhưng kể từ khi nhận giấy phép đầu tư đến khi khởi công chỉ mất chưa đầy 3  tháng".

Hiểu  được điều này, Đà Nẵng rất "chiều" lòng các doanh nghiệp Nhật Bản khi họ đến với  thành phố. Những cuộc thăm viếng thường xuyên được các cấp lãnh đạo cao nhất  thành phố đón tiếp trọng thị. Không chỉ giới thiệu bằng các văn bản chính sách,  hình ảnh, các doanh nhân còn được dẫn đến các KCN để "mục sở thị". Đặc biệt, họ  còn được tiếp xúc trực tiếp với những doanh nghiệp khác đã và đang làm ăn tại  thành phố để tìm hiểu cặn kẽ. Việc tham khảo kinh nghiệm của những "đàn anh" đi  trước cũng giúp nhiều doanh nghiệp Nhật nhanh chóng đến với Đà Nẵng. Ngoài ra,  rất nhiều học sinh, sinh viên của thành phố đã được cử sang Nhật tu nghiệp để  tạo nguồn nhân lực "đón đầu" các nhà đầu tư.

Hấp  lực còn lớn

Theo  Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong số 5,15 tỷ USD vốn đầu tư vào nước ngoài cam kết  vào VN trong 9 tháng đầu năm 2006, có tới 2,2 tỷ USD (gần 43%) vốn đầu tư  đổ vào lĩnh vực du lịch-dịch vụ. Và các doanh nghiệp Nhật góp phần không nhỏ  trong việc đầu tư lĩnh vực này. Trong khi đó, Đà Nẵng vốn có thế mạnh về du lịch  với bãi biển tuyệt đẹp, trải dài hàng chục kilômét vẫn đang chờ các nhà đầu tư  Nhật.
Tại  cuộc hội thảo xúc tiến đầu tư mới đây nhất (ngày 23-10) tại thủ đô Tokyo của  Nhật Bản do UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức, đại diện hàng chục doanh nghiệp Nhật  Bản tham dự hội thảo đã tỏ ý rất quan tâm tới việc đầu tư vào Đà Nẵng trong  những lĩnh vực công nghệ thông tin, thương mại tổng hợp và tiếp nhận tu nghiệp  sinh... trong đó đặc biệt quan tâm tới lĩnh vực dịch vụ nhà hàng-khách sạn.

Trong  tổng số 19 dự án đầu tư của Nhật Bản vào Đà Nẵng (tính đến thời điểm này) với  tổng vốn đầu tư gần 87,5 triệu USD, ngoài việc chưa xứng với tiềm năng, còn chưa  có một dự án nào đầu tư vào du lịch. Điều này khiến các cơ quan hữu quan của  thành phố cần xem xét lại. Phải chăng các doanh nghiệp Nhật chưa nhận thấy tiềm  năng trong lĩnh vực này của Đà Nẵng hay công tác quảng bá còn chưa đến nơi đến  chốn.

Một  điều đáng quan tâm nữa là, khi các doanh nghiệp lớn của Nhật Bản đã "đóng đô" tại  đâu, kéo theo nó sẽ là hàng loạt các ngành công nghiệp phụ trợ. Việc các đại gia  như Nidec, Canon, Mitsui, Mitsubishi, Sumitomo...đã đặt chân đến Việt Nam, tất  yếu sẽ kéo theo các doanh nghiệp vừa và nhỏ sản xuất các linh kiện hỗ trợ. Như  vậy, Đà Nẵng có thể "đón đầu" những doanh nghiệp vừa và nhỏ này, kéo họ về với  mình mà Mabuchi Motor (chuyên sản xuất các motor nhỏ trong các máy móc phục vụ  các "đại gia") là một ví dụ điển hình. “Đừng  bỏ lỡ cơ hội đang đến!” - ông Kyoshiro Ichikawa, chuyên gia tư vấn cao cấp về  đầu tư người Nhật làm việc tại Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH-ĐT) đã nói như vậy  khi đánh giá về xu hướng đầu tư của các doanh nghiệp Nhật trong giai đoạn hiện  nay. Đó cũng là lời nhắc nhở đối với Đà Nẵng trước cơ hội của làn sóng đầu tư  mới này.

(Quốc Dân)