Hôm nay lấy sống làm còn 

Nỗi kinh hoàng vẫn chưa qua đối với đồng bào miền Trung. Mặc dù đã được chuẩn bị tâm lý cũng như được phòng chống từ trước nhưng những thiệt hại mà cơn bão số 6 gây ra vẫn rất nặng nề. Sau khi bão tan, hàng trăm người đổ xô ra đường với gương mặt thất thần, chỉ đủ sức để hỏi thăm nhau, không thể giúp nhau dọn đồ đạc hay lợp lại căn nhà bị tốc mái vì hầu như gia đình nào cũng gặp cảnh đổ nát. Những con số thống kê thiệt hại do cơn bão gây ra có phần lạnh lùng, nhưng sau nó rất nhiều người đang đối mặt từng giờ với tổn thất về nhà cửa và cả công việc. 

Ông Trần Văn Tôn ở tổ 9, phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn ngẩn ngơ đứng nhìn hai căn nhà của mình đã đổ nát sau bão. Một mình, ông chỉ dọn được áo quần ướt ra phơi và bất lực nhìn gạch đá ngổn ngang giữa đống bàn ghế, tivi, tủ lạnh. Hai căn nhà đã được ông giằng dây thép rất kỹ, chèn thêm đá và bao cát trên mái nhưng vẫn không chống chọi được với gió bão. Lúc bão bắt đầu đổ bộ, thấy nhà sắp sập, ông chỉ kịp kéo vợ chạy lên Trung tâm Y tế quận Ngũ Hành Sơn. Hàng chục gia đình có mặt ở đây sau khi bão tan và có thể ở thêm nhiều ngày nữa, trong khi các phòng bệnh đang trong tình trạng quá tải, cần cấp cứu người bị thương sau bão.

Tại tổ 43 phường Hòa Hải, 100% nhà cửa bị tốc mái hoặc đổ sập. Gia đình ông Nguyễn Xuân Lương có 10 người, trong đó có người mẹ già của ông và một đứa cháu nhỏ cùng hai người con dâu đang mang thai đã trãi qua trận bão kinh hoàng trong mấy cái hốc đá ông dùng để chế tác đá mỹ nghệ. Ông kể cho tôi giây phút đối mặt với cái chết, giọng vẫn còn run : "Hôm nay tôi lấy sống làm còn, 50 tuổi mới chứng kiến trận cuồng phong khủng khiếp này. Khi thấy căn nhà bị sập, tôi chạy sang lánh ở nhà bà nội, được khoảng 5 phút thì tôn trên nhà bay hết, cả nhà đành bò ra lánh ở mấy cái hốc đá, cứ 3 người 1 hốc". Ông tả lại cảnh chui vào cái hốc đá rộng chỉ chừng 60 phân cho tôi xem, chỉ mình ông chui lọt, nhưng trong cảnh khẩn cấp ấy, 10 con người đã trú an toàn giữa mênh mông mưa và gió.

Bà Trương Thị Nguyệt kể : "Thấy gió to quá tôi định chạy khỏi nhà đúng lúc có tấm tôn bay vèo trước mặt, đứa con kéo quay lại không thì chết rồi. Rồi khi thấy gió ngớt khoảng 10 phút, hầu hết dân ở đây đều chạy ra đường, lúc đó nhờ anh em tổ dân phố đi kiểm tra, đưa cả mấy chục người vừa chạy được đến Trường tiểu học Hòa Hải thì gió ập lại liền. Chúng tôi thoát chết trong gang tấc". Hòa Hải là một trong những địa phương chịu thiệt hại nặng nề của cơn bão số 6, nhưng đã không có trường hợp người chết hay bị thương. 

Tại khu C Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, những căn nhà trọ của sinh viên mái lợp tôn đều bay hoàn toàn. Nguyễn Thành Trung, một sinh viên cho biết : "Trước bão, tụi em đem hết sách vở, áo quần sang gửi ở nhà chủ cho thuê trọ nên không bị ướt, nhưng đã hai đêm nằm ngủ giữa căn nhà không có mái, đêm qua mưa to nên cả mấy đứa cùng đi kiếm chỗ ngủ. Trường đang cho nghỉ học nên tụi em giúp chủ nhà lợp lại mái. Qua nhanh thôi mà". 

Không chỉ nhà dân mới chịu thiệt hại do bão Xangsane, 605 cơ quan, kho tàng, trạm xá bị hư hỏng. Hàng chục kho hàng của các công ty sản xuất kinh doanh bị sập hoặc tốc mái, hàng trong kho hầu hết bị hư hỏng. Đã nhiều ngày trôi qua, các công ty, xí nghiệp vẫn chưa thể bắt tay vào sản xuất. Từ đây đến cuối năm, tình hình sản xuất có thể vẫn còn bị ảnh hưởng, chưa thể khôi phục như trước khi có bão. Điều đó sẽ kéo theo lương của công nhân tham gia sản xuất bị giảm sút do ăn theo sản phẩm. Đời sống khó khăn có thể đang chờ từng người đối mặt ở phía trước. 

Viết phiếu mua tôn như thời bao cấp 

Trước khi bão đổ bộ, chiều ngày 30-9, giá một số mặt hàng thực phẩm, tiêu dùng đã tăng nhẹ. Sau bão, hầu hết giá thực phẩm đã tăng từ 20-50%, như thịt bò tăng từ 70.000đồng/kg lên 100.000đồng/kg, thịt heo tăng từ 35.000đồng/kg lên 40.000đồng/kg ; giá các loại rau đều tăng từ 1.000-3.000đồng/kg ; giá trứng gà từ 13.000đồng/chục lên 18-20.000đồng/chục. Sau bão, một mặt hàng khiến hàng nghìn người quan tâm là tôn lợp nhà khi toàn thành phố có hơn 51.000 ngôi nhà bị tốc mái. Điện lưới được khôi phục sau 2 ngày gián đoạn, các công ty sản xuất và kinh doanh tôn mới cắt được tôn tấm bán cho khách hàng.

Sáng 3-10, những cửa hàng tôn trên đường Điện Biên Phủ đông chật người mua. Ông Giám đốc công ty Vidatol cho biết, ngày thường công ty chỉ bán khoảng 2.500m, nhưng hiện nay số lượng tôn bán ra tăng hơn hàng trăm lần, cung không đủ cầu. Ở những cửa hàng bán tôn của các công ty Vidatol, Dalitol, tôn Phương Nam, tôn A.S.A, người mua phải xếp hàng viết phiếu mua như thời bao cấp. Có phiếu mua trong tay nhưng tất cả đều phải chờ đến 5 giờ chiều hoặc ngày hôm sau mới có hàng. Giá tôn vì thế đều tăng 2 - 5.000đồng/m so với ngày thường. Riêng các công ty kinh doanh tôn tư nhân, giá tôn có thể tăng cao hơn khi chủ một cửa hàng trên đường Điện Biên Phủ bảo tôi khi tôi hỏi giá "mua ngay bây giờ thì được chứ để chiều là giá có thể cao hơn, chúng tôi sắp không đủ hàng bán, tôn trắng 3,5m hôm 2-10 giá 70.000đồng/tấm, hôm nay tăng lên 80.000đồng/tấm rồi".

Chị Mỹ, nhà ở đường Quang Trung đã phải dặn đi dặn lại cô gái viết phiếu bán hàng của công ty tôn B.T là để phiếu lại cho chị để về nhà lấy đủ tiền, sau khi cô bán hàng tuyên bố, nếu không lấy hàng bây giờ, để một lúc nữa sẽ không có tôn. Nhiều người không có đủ tiền để mua tôn mới đã chọn mua tôn cũ đã qua sử dụng để lợp lại nhà. Anh Phương ở tổ 26 phường Thanh Lộc Đán cho biết, anh chọn mua tôn đã qua sử dụng với giá 35.000đồng/m. Anh còn dặn với theo tôi là em chịu khó chờ đăng ký mua tôn mới dùng tốt hơn, chứ đừng vì không có, sốt ruột rồi mua tôn cũ, không bảo đảm. Tôn mới, tôn cũ, mua được rồi nhưng có nhiều người vẫn chưa lợp được nhà vì không mua được đinh đóng tôn, hoặc chạy khắp nơi hỏi vì không biết mua ở đâu hoặc không thuê được nhân công lợp nhà, khi hầu hết gia đình nào cũng bị ảnh hưởng, thị trường lao động đang thiếu trầm trọng.

Những người có xe ba gác kéo, xe xích lô được mùa bội thu khi được kêu chở tôn. Một người đàn ông chở tôn bằng xe ba gác cho tôi biết, ông chở 8 tấm tôn, đi khoảng 2km, với giá 20.000đồng "giá đó là rẻ rồi đó, con" sau khi ông quát tôi vì hỏi tò mò. Khi bão tan, nhiều người dân ở tổ 43 phường Hòa Hải vẫn còn cảm kích ông Mạc Như Thìn, tổ trưởng tổ dân phố. Sau khi bão tan, ông đã bỏ tiền túi đi mua mì gói, nước uống và sữa cho những người dân đang trú bão tại Trường tiểu học Hòa Hải. Ở thành phố này và nhiều nơi khác, có rất nhiều người như ông Thìn. Trong hoạn nạn, mới thấy tình cảm con người gắn bó, sẵn sàng giúp đỡ nhau, yêu thương nhau hơn. Bão Xangsane, trong tiếng Lào có nghĩa là con voi to, đã đi qua, hàng trăm việc ngổn ngang sau bão cần con người đối mặt giải quyết. Trên nhiều đoạn đường đã được dọn sạch cây đổ, những đội múa lân mừng Tết Trung thu của trẻ con vẫn được dàn ra, trống con đánh ầm ĩ. Trẻ con là vậy, chúng vẫn vô tư như chưa có chuyện gì xảy ra, nhưng có thể làm ấm lòng những người đi đường, vì cuộc sống vẫn tiếp diễn. 

(Hoàng Nhung)