Tôi gặp vợ chồng GS Trần Thanh Vân – GS Ngọc Diệp ở trường Hermann Gmeiner Đà Nẵng vào một ngày cuối tháng 8. Hai con người Việt Nam nổi tiếng thế giới trong lĩnh vực Vật lý và Sinh học này tạo cho tôi một ấn tượng khá mạnh mẽ. Một cái bắt tay giản dị và đầm ấn, GS Trần Thanh Vân nói “Ông sẽ trở về Việt Nam, sẽ góp một phần sức lực nhỏ bé của mình để tiếp bước cho thế hệ trẻ, để các em được bay cao hơn, bay xa hơn trên đường học vấn và là những con người Việt Nam tài đức, cùng góp tay chung sức gánh vác trọng trách xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam”.

Hằng năm, đến hẹn lại lên, GS Odon Vallet  và GS Trần Thanh Vân lại từ Paris về Việt Nam để trao học bổng Vallet cho các bạn trẻ đạt thành tích cao trong học tập và rèn luyện. Hẳn nhiên với một vài người, việc trao học bổng của các tổ chức cá nhân ở nước ngoài dành cho học sinh sinh viên Việt Nam là một điều bình thường để giúp đỡ các em có điều kiện học tiếp. Nhưng với học bổng Vallet, lại có một ý nghĩa khác, đó là sự chia sẻ chân thành, bác ái của những con người trí thức rộng lớn và những tâm hồn rất Việt. Đã xa quê hương mấy chục năm, đã là những con người nổi tiếng trên lĩnh vực khoa học kỹ thuật, vật lý thế giới, nhưng GS Trần Thanh Vân vẫn luôn nuôi trong mình dòng máu ham học và yêu những bạn trẻ say mê học tập, nghiên cứu khoa học. Hơn bao giờ hết, tuổi trẻ với những kết quả học tập xuất sắc sẽ là động lực cho một bước tiến tương lai.

Từ khi thành lập quỹ học bổng Vallet, GS Odon Vallet và  GS Trần Thanh Vân đã 3 lần chọn thành phố Đà Nẵng để trao học bổng Vallet. Năm 1993, theo đề nghị của GS Nguyễn Văn Hiệu, lúc đó là Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam, GS Trần Thanh Vân về nước tổ chức Gặp gỡ Việt Nam ( Rencontres du Viet Nam) lần thứ nhất, thu hút nhiều nhà vật lý nổi tiếng thế trên giới đến Hà Nội thảo luận về những vấn đề mới nhất trong vật lý hạt cơ bản và vật lý thiên văn. Từ năm 1995 đến năm 2006, các cuộc Gặp gỡ Việt Nam lần II, III, IV, V, VI lần lượt diễn ra tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh đó, tổ chức Gặp gỡ Việt Nam còn trao học bổng cho hàng ngàn học sinh THPT, sinh viên đại học và nhà nghiên cứu trẻ xuất sắc ở Việt Nam. Năm 2001 cấp 800 suất, năm 2002 cấp 900 suất. Năm 2003 cấp 1.300 suất. Năm 2004 cấp 1600 suất. Năm 2005 cấp 1.860 suất. Năm 2006 học bổng Vallet lên tới 2.000 suất trong đó có 1.500 suất dành cho học sinh mỗi suất trị giá 2,5 triệu đồng, 500 suất cho sinh viên xuất sắc và nhà nghiên cứu trẻ mỗi suất trị giá 3,8 triệu đồng. GS Odon Vallet là vị tiến sỹ khoa học luật học, giáo sư lịch sử tôn giáo tại Đại học Sorbonne nổi tiếng ở Pháp. Ông được thừa kế một gia tài kếch xù trị giá 100 triệu euro, ông đã dùng số tiền này gửi vào ngân hàng và lấy lãi để tặng học bổng cho các bạn trẻ học giỏi ở Pháp và Việt Nam. Tâm sự với 166 học sinh, sinh viên được nhận học bổng Vallet lần này tại trường Hermann Gmeiner Đà Nẵng, GS Odon Vallet nói: “Đối với các em được nhận học bổng hôm nay, xin đừng cảm ơn tôi, mà hãy cảm ơn cha mẹ, thầy cô cácem  đã dạy dỗ các em. Các bậc phụ huynh hẳn sẽ rất hãnh diện vì con mình học đạt kết quả cao, nhưng các em không được bằng lòng với kết quả đó mà hãy cố gắng hơn nữa, học giỏi hơn nữa. Tôi rất hạnh phúc và xúc động khi được gặp các em tại đây – Mái trường Hermann Gmeiner Đà Nẵng, tôi sẽ không bỏ rơi các em, tôi sẽ trở lại…”.

Phát biểu tại buổi trao học bổng Vallet, bà Nông Thị Ngọc Minh, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đã bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới GS Odon Vallet, vợ chồng GS Trần Thanh Vân – Kim Ngọc đã trở lại thành phố Đà Nẵng trao học bổng cho các em.  Bà nhấn mạnh: Tôi rất cảm kích và xúc động trước tấm lòng của vợ chồng SG Trần Thanh Vân – Kim Ngọc – những người Việt Nam sống xa quê nhưng tấm lòng vẫn luôn hướng về quê hương. Dân tộc Việt Nam nổi  tiếng hiếu học. Dải đất nghèo miền Trung là  mảnh đất hiếu học. Học bổng Vallet được trao cho các em lần này sẽ giúp cho các em có điều kiện học tập, bồi dưỡng nâng cao kiến thức của mình. Tôi nghĩ rằng học bổng Vallet là một học bổng mang đầy giá trị, bởi vậy các em hãy cố gắng để xứng đáng với học bổng này”.

Tôi đã gặp và tiếp xúc với những học sinh, sinh viên nhận học bổng Vallet lần này và thật sự xúc động khi các em đều hứa sẽ cố gắng duy trì thành tích học tập, nghiêm cứu của mình để tỏ lòng cảm ơn chân thành nhất tới GS Odon Vallet và GS Trần Thanh Vân – Kim Ngọc.  Em Nguyễn Thị Phương Thảo, học sinh trường THPT chuyên Lê Quý Đôn Bình Đinh, đạt giải nhì Quốc gia môn Hoá năm học 2005-2006 không giấu nổi xúc động: Đây là lần đầu tiên em được nhận học bổng Vallet nhưng em hứa sẽ cố gắng học tập tốt hơn nữa để khi vào đại học sẽ tiếp tục được nhận học bổng này. Xin thay mặt cho tất cả các bạn được nhận học bổng hôm nay gửi tới GS Odon Vallet và GS Trần Thanh Vân – Kim Ngọc lời chúc sức khoẻ và lời  cảm ơn chân thành nhất.

Em Nguyễn Xuân Vinh, học sinh lớp 8/2 trường Hermann Gmeiner Đà Nẵng  - 7 năm liền là học sinh giỏi - nói với tôi hãy cho em được cảm ơn GS Odon Vallet và GS Trần Thanh Vân – Kim Ngọc đã trao học bổng cho em. Đối với em, họ như những người ông người bà đầy kính trọng. Em sẽ cố gắng học tập và rèn luyện tốt hơn nữa để trở thành một người công dân có ích.

Chia tay Đà Nẵng, họ lại tiếp tục hành trình ra Bắc để trao học bổng Vallet cho các em ở các tỉnh Thừa Thiên Huế, Quảng Bình, Nghệ An, Hà Nội. Tôi tin chắc một điều, họ sẽ trở về Đà Nẵng trong một ngày gần nhất, để nhìn thấy kết quả học tập của các em và tự hào rằng, Học bổng Vallet đã được hiện thực hoá bằng những thành tích học tập tốt, bằng những đề tài nghiên cứu khoa học xuất sắc của các bạn trẻ Đà Nẵng, Việt Nam.

(Anh Đào)