Có những người chủ tàu từng lớn lên trên sông nước Đà Nẵng, hiểu từng khúc sông, từng bờ đá quanh bán đảo Sơn Trà. Có người từng mua tàu, kinh doanh du lịch thua lỗ, bán đi rồi lại kiếm tiền kinh doanh trong lĩnh vực khác để mua lại tàu, chờ ngày du lịch sông nước phát triển. Có phương tiện, có con người nhiệt tình, vì sao du lịch sông nước Đà Nẵng không phát triển? Không thể sánh với du lịch sông nước Nam Bộ?
Theo số liệu điều tra, thành phố Đà Nẵng có 13 tuyến sông với tổng chiều dài 162,7 km, trong đó có 101 km đã được quản lý, khai thác. Trên các tuyến sông này, hiện có thể đưa vào khai thác phục vụ du lịch 5 tuyến gồm: tuyến chạy dọc trên sông Hàn có chiều dài 5,4km, tuyến Cẩm Lệ - Vĩnh Điện – Hòn Kẽm Đá Dừng, tuyến sông Cổ Cò, tuyến sông Cu Đê từ Nam Ô đi Hòa Bắc và tuyến sông Hòa Nhơn (Tuý Loan). Đó là chưa kể các tuyến sông ra biển để đến các bãi biển quanh bán đảo Sơn Trà, tuyến ra hòn Chảo (còn gọi là đảo Ngọc)... và xa hơn là ra cù lao Chàm (Hội An), hay ra cửa biển Thuận An để vào sông Hương (Huế).
Trên những tuyến sông này, nhiều đoạn rất đẹp. Nếu ai đã một lần tham gia tour du lịch sông nước Nam Bộ sẽ thấy cảnh đẹp ven bờ của họ thua xa so với cảnh sông nước của Đà Nẵng. Ví như tour sông nước Cần Thơ, xuống bến Ninh Kiều, ngồi xuồng đến chợ nổi Cái Răng xem cảnh mua bán trên sông, và thế là hết. Nhưng vì sao ai cũng háo hức muốn đi, dù phải thức dậy rất sớm? Hay như ở Nha Trang, những người làm du lịch ở đây bao giờ gặp bạn cũng hỏi đã ra Hòn Tằm, Hòn Mun chưa? Và cứ thế, khách du lịch sắp hàng ra đảo. Phải chăng đó là đặc trưng của du lịch vùng miền, hay họ thành công nhờ quảng bá? Vì sao Đà Nẵng chưa làm được điều đó?
Trước hết, Đà Nẵng còn thiếu một điểm đến trên từng tuyến. Hè qua, sau khi đầu tư các dịch vụ tại hòn Chảo, Công ty du lịch Xuân Thiều (Red Beach) đã quảng cáo trên tivi, trên website và kết quả là chỉ 3 tháng hè đã thu hút hơn 3.000 lượt khách. Họ thành công vì ngoài việc xác lập một điểm đến, họ còn biết đẩy mạnh quảng cáo. Thế nhưng, các đơn vị kinh doanh du lịch sông nước của Đà Nẵng đã không cùng nhau thiết kế một trang web, làm một tập gấp hay quảng cáo trên truyền hình. Kết quả là ít ai biết, nếu như có ai đó hay biết thì chỉ thấy tàu neo đậu trên sông Hàn mà không biết các tuyến ra sao? Giá vé như thế nào?
Thứ đến, Đà Nẵng còn thiếu sự hợp lực của các doanh nghiệp. Chúng ta có hơn 10 phương tiện tham gia phục vụ du lịch sông nước nhưng thuộc 6 đơn vị quản lý: Công ty Du lịch Dòng Sông Xanh (tàu cánh ngầm Green Line), Công ty 579 (tàu cao ốc Hải Âu), Công ty Du lịch Tiên Sa (canô 6 chỗ, 12 chỗ), Công ty Cát Tiên Á Châu (tàu Cát Tiên), Công ty du lịch Xanh (tàu sông Hàn) và các đơn vị tư nhân khác. Tất cả đã không chung sức tạo cảnh quan cho bến bãi, không lo một nơi bán vé cố định, mặc dù thành phố đã tạo cho một bến đỗ trước Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Đà Nẵng. Doanh nghiệp trách ngành du lịch không đầu tư quảng bá nhưng bản thân họ không phối hợp hỗ trợ. Thành phố bố trí nơi xây quầy vé thì họ không vừa ý vì cho rằng không thuận tiện, nhưng bản thân họ không chỉ ra một chỗ phù hợp để thành phố xem xét.
Cuối cùng, cũng cần nói về một số điểm đến có thể thu hút khách, song vướng cácđập chắn. Du lịch dọc tuyến sông Cổ Cò đến chùa Quán Thế Âm là tuyến đẹp, điểm đến hấp dẫn nhưng con sông này chưa nạo vét xong và đập ngăn Bờ Quang thuộc phường Hòa Hải (quận Ngũ Hành Sơn) chưa được khai thông. Tuyến sông Tuý Loan đi Hòa Nhơn có điểm đến là suối Hoa rất đẹp, nhưng cũng gặp trở ngại về bến bãi.Sở du lịch hiện đang tích cực trình UBND thành phố xin lập thành 2 bến đỗ, một trước Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Đà Nẵng và một cạnh nhà hàng Miền Trung, xin đất vỉa hè để làm quầy vé và cung cấp thông tin di lịch cho khách. Sở cũng cho khảo sát lại các tuyến sông và đề xuất khơi thông các đập chắn để tạo điều kiện phát triển các tuyến; quan trọng hơn là lập dự án để đầu tư các điểm đến trên từng tuyến. Ngoài ra, sở cũng đã họp tất cả các chủ tàu yêu cầu bầu ra một “thủ lĩnh” để thay mặt họ làm một đề án khả thi cho phát triển kinh doanh và vận động tiền để xây quầy vé.
Với những nỗ lực nói trên, hy vọng du lịch đường sông ở Đà Nẵng sẽ sớm phát triển “dập dìu sông nước”.
(Dương Thi)