Cơ cấu trong ngành công nghiệp có sự chuyển biến đáng kể. Hiện nay, Đà Nẵng đã có 614 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, trong đó có 25 doanh nghiệp Trung ương, trên 500 doanh nghiệp ngoài quốc doanh, 43 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ( FDI). Từ 3 khu công nghiệp (KCN) là Đà Nẵng, Hòa Khánh và Liên Chiểu, đã mở rộng thêm 3 KCN mới là KCN Hòa Cầm, KCN Chế biến và Dịch vụ thủy sản Đà Nẵng và KCN Hòa Khánh. Diện tích các KCN của Đà Nẵng được nâng lên gần 1.500ha, hiện đã lấp đầy khoảng 60%.

Hiện nay, Đà Nẵng có 12 doanh nghiệp địa phương đang được chuyển đổi, sắp xếp lại theo hướng cổ phần hóa, có một doanh nghiệp giao quyền sở hữu cho người lao động, 8 doanh nghiệp sáp nhập và chuyển vào doanh nghiệp Trung ương. Tuy có nhiều thay đổi, nhưng công nghiệp của thành phố vẫn đang còn nhiều trở ngại, không đổi mới thì nguy cơ bị tụt hậu chẳng còn xa ! 

Có thể thấy, công nghiệp của Đà Nẵng phát triển theo hai hướng trái ngược nhau. Hướng thứ nhất, đó là các doanh nghiệp của Trung ương và các doanh nghiệp FDI. Các DN này tuy có gặp một số khó khăn, nhưng vẫn đứng vững, phát triển nhanh, đạt kết quả khả quan. 25 doanh nghiệp Trung ương đứng chân trên địa bàn thành phố có một "nền tảng" tương đối tốt, nguồn vốn ban đầu gấp 10 lần so với nguồn vốn của doanh nghiệp địa phương. Sản phẩm của các doanh nghiệp này có sức tiêu thụ mạnh trên thị trường trong và ngoài nước, điển hình như Công ty Dệt-may Hòa Thọ, Công ty Xi-măng Hải Vân... Doanh nghiệp FDI hiện là thế mạnh của công nghiệp Đà Nẵng. Cùng với những ưu thế của thành phố công nghiệp, cải cách thủ tục hành chính, sự quan tâm của lãnh đạo thành phố, chính sách ưu đãi về thuê đất, kêu gọi đầu tư, hiện Đà Nẵng là một điểm dừng chân lý tưởng của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, chỉ số cạnh tranh chỉ đứng sau Bình Dương.

Hướng thứ hai là các DN địa phương với máy móc, trang thiết bị hạn chế, thiếu nguồn vốn ban đầu, gánh nặng trả lãi vay ngân hàng, trong khi đó chất lượng hàng hóa không cao, chưa thật sự chiếm lĩnh thị trường. Chính điều này dẫn đến chi phí cho sản xuất cao, hiệu quả kinh doanh kém, nhiều doanh nghiệp thua lỗ. 

Công nghiệp Đà Nẵng gặp khó khăn, vậy đâu là giải pháp khắc phục? Trước hết, đối với các doanh nghiệp địa phương, thành phố nên tiếp thêm "sức mạnh" hoặc thay đổi hình thức quản lý doanh nghiệp. Về phía các doanh nghiệp, cổ phần hóa là phương pháp lành mạnh hóa, nhưng sau cổ phần, các doanh nghiệp phải xác định được mục tiêu, định hướng kinh doanh, chú trọng chất lượng sản phẩm, thương hiệu, hàng hóa sản xuất phải thật sự chiếm lĩnh thị trường, và phải có mối liên kết, liên doanh trong sản xuất. Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, quan trọng là vấn đề huy động nguồn vốn, có chính sách khuyến khích đầu tư lâu dài tại các KCN, liên kết, liên doanh giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đối với các doanh nghiệp FDI, ngoài việc chọn lựa khả năng vốn đầu tư, vấn đề chọn lựa ngành nghề sản xuất kinh doanh cũng phải nhanh chóng đặt ra. Đà Nẵng nên ưu tiên, khuyến khích các doanh nghiệp FDI có nguồn vốn đầu tư cao, sản xuất các mặt hàng công nghệ cao, "sạch", có các doanh nghiệp phụ trợ kèm theo để thúc đẩy các doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển. 6 KCN của thành phố phải có sức thu hút đầu tư lớn, có cơ sở hạ tầng bảo đảm, nhất là phải nhanh chóng chấm dứt tình trạng ô nhiễm môi trường, hoàn thiện khu xử lý nước thải tập trung ở KCN và Dịch vụ Thủy sản Đà Nẵng, KCN Liên Chiểu, KCN Hòa Khánh. Ngoài ra, thành phố phải thúc đẩy triển khai nhanh chóng các dự án lớn, có tính khả thi cao như Nhà máy Thép 250 nghìn tấn/năm, Nhà máy Đóng tàu với tổng nguồn vốn đầu tư 600 tỷ đồng, Nhà máy Sản xuất săm lốp ô-tô có sản lượng 1 triệu bộ/ năm...

Gia nhập WTO, công nghiệp Đà Nẵng phải xác định phát triển theo hướng đa ngành, chú trọng sản phẩm chủ lực có hiệu quả kinh tế cao, chiếm thị phần lớn trên thị trường. Có như vậy, công nghiệp Đà Nẵng mới thật sự đứng vững, mục tiêu phấn đấu đến năm 2010 giá trị sản xuất công nghiệp đạt 23 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng hơn 50% GDP của thành phố mới trở thành hiện thực. 

(Minh Tuấn)