Năm 2006 đánh dấu một mốc son quan trọng trong quan hệ Việt Nam và Thái Lan khi hai nước kỷ niệm 30 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức (06/8/1976 - 06/8/2006). Ba mươi năm kể từ ngày thiết lập quan hệ, mặc dù có những lúc thăng trầm bởi những biến cố lịch sử nhưng với quyết tâm, thiện chí và nỗ lực từ phía lãnh đạo và nhân dân hai nước, khoảng cách khác biệt hiện nay giữa hai nước ngày càng được thu nhỏ, thay vào đó là sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau được tăng cường, tình hữu nghị và hợp tác song phương ngày càng được cải thiện và phát triển.
Trong bối cảnh đó, quan hệ giữa Đà Nẵng và các địa phương Thái Lan có nhiều dấu hiệu khởi sắc, đặc biệt từ khi thành phố mang trong mình một trọng trách mới: là điểm cuối và cửa ngõ ra biển của tuyến Hành lang Kinh tế Đông -Tây nối liền Myanmar, Thái Lan, Lào và Việt Nam. Cho đến nay, tuy chưa thiết lập quan hệ chính thức với địa phương nào nhưng thành phố duy trì quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhiều tỉnh thành của Thái Lan như Khon Kaen, Mukdahan, Nakhon Phanom, Phuket, Mahasarakham.
Cùng với quan hệ nhà nước, sự ra đời của Hội hữu nghị Việt Nam - Thái Lan thuộc Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị thành phố vào năm 2003 đã tạo động lực thúc đẩy mới cho các hoạt động đối ngoại nhân dân. Các khóa học tiếng Thái bắt đầu được mở tại thành phố với sự giúp đỡ của các giáo viên tình
nguyện người Thái. Trong tương lai không xa, khi tiếng Thái được đưa vào chương trình giảng dạy chính thức của Đại học Đà Nẵng, sẽ có thêm nhiều người dân Đà Nẵng và miền Trung có điều kiện tiếp cận và hiểu biết thêm về đất nước chùa Vàng. Cũng trong khuôn khổ hợp tác giáo dục - đào tạo, từ năm 2004 đến năm 2006, Bộ Ngoại giao Thái Lan đã cấp chín suất học bổng cho các cán bộ thành phố Đà Nẵng tham dự các khóa tập huấn ngắn hạn về xúc tiến đầu tư, hội nhập AFTA và quan hệ quốc tế tại Thái Lan.
Hợp tác trong lĩnh vực kinh tế cũng được hai bên chú trọng. Trong năm 2005, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Đà Nẵng và thị trường Thái Lan đạt 19,8 triệu USD. Đã có 19 doanh nghiệp Đà Nẵng có quan hệ ngoại thương với thị trường Thái Lan, chủ yếu trong các lĩnh vực dệt may, da giày, hóa chất, dược phẩm xuất khẩu nông lâm sản, thủy sản đông lạnh. Tuy nhiên, quan hệ đầu tư giữa hai bên còn chưa tương xứng với tiềm năng hợp tác. Cho đến nay vẫn chưa có dự án đầu tư trực tiếp nào từ Thái Lan tại thành phố.
Một điều đáng chú ý là trong thời gian gần đây, các trường phổ thông và đại học của Thái Lan tích cực cử đoàn sang khảo sát Hành lang Kinh tế Đông -Tây và giao lưu với ngành giáo dục đào tạo thành phố để xúc tiến hợp tác đào tạo tiếng Thái và tiếng Việt. Theo thông tin từ các đoàn bạn, hiện nay một số trường đại học ở Thái Lan như Đại học Nakhon Phanom đã đưa tiếng Việt vào thành môn học bắt buộc, điều này chứng tỏ Thái Lan đã có sự chuẩn bị rất tốt để đón đầu những lợi thế và cơ hội mà Hành lang đem lại.
Cũng từ khi tuyến đường bộ “xương sống” của Hành lang Kinh tế Đông - Tây được khai thông, người dân Đà Nẵng đã quen với hình ảnh những đoàn xe caravan mang biển số Thái Lan băng qua những con phố của Đà Nẵng. Theo thống kê của Sở Du lịch thành phố, lượng khách du lịch Thái Lan qua loại hình này đang ngày một gia tăng, bình quân mỗi năm từ 600 - 700 lượt. Không chỉ chờ đón du khách, thành phố còn chủ động tổ chức các chương trình du lịch làm quen (farmtrip) cho đại diện các hãng thông tấn báo chí và lữ hành của Thái Lan đến Đà Nẵng nghiên cứu, tìm hiểu xúc tiến du lịch.
Đường bay trực tiếp Đà Nẵng - Bangkok cũng đóng góp không nhỏ cho sự phát triển của quan hệ giữa Đà Nẵng và Thái Lan. Hiểu được tầm quan trọng đó, cả Thai Airways trước đây và PB Air hiện nay đều nỗ lực đảm bảo để tuyến giao thông đường không này được thông suốt, đưa người dân Thái Lan đến với Đà Nẵng dễ dàng hơn và ngược lại.
Kỷ niệm 30 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, nhiều hoạt động có ý nghĩa đã được tổ chức. Từ chuyến công tác của lãnh đạo thành phố Đà Nẵng tại Thái Lan vào tháng 3/2006 đến việc phát động cuộc thi "Tìm hiểu Thái Lan" với hơn 9.000 bài tham dự, đã cho thấy quyết tâm và thiện
chí thúc đẩy hợp tác của chính quyền và người dân thành phố.
Và không thể không nhắc đến một sự kiện trọng đại trong quan hệ hai nước đã diễn ra tại thành phố Đà Nẵng và tỉnh Nakhon Phanom, đó là cuộc họp liên nội các Việt Nam - Thái Lan đầu tiên từ ngày 20 - 21/02/2004. Bắt đầu ở thành phố Đà Nẵng, đầu mối quan trọng của Hành lang Kinh tế Đông - Tây và kết thúc ở Nakhon Phanom, nơi lưu dấu tình hữu nghị lâu đời Việt- Thái với những di tích về Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuộc họp đã mở ra một chân trời mới cho quan hệ đối tác lâu dài và bền vững giữa Việt Nam và Thái Lan, cũng như giữa Đà Nẵng và các địa phương Thái Lan.
(Phương Thảo)