Khách quan mà nói, nhiều người ở tỉnh thành bạn khi biết chúng tôi đến từ Đà Nẵng đều có chung một nhận xét là Đà Nẵng là một thành phố năng động, tốc độ phát triển, nhất là hạ tầng đô thị thuộc vào hàng đầu của cả nước, cũng như có nhiều chủ trương, chính sách, hợp lòng dân…Điều đó làm cho chúng tôi cảm thấy tự hào, pha chút hãnh diện. Tuy nhiên, trông người lại ngẫm đến ta khi nhìn vào diện mạo đô thị của bạn, thấy mình còn phải học tập không ít cách làm của họ.

Biên Hoà được biết đến như là một địa danh tập trung các khu công nghiệp, cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 30 km về phía bắc, nằm cạnh sông Đồng Nai, mang đặc tính khí hậu đặc trưng của vùng Đông Nam bộ, nhìn chung là mưa thuận gió hoà, đó cũng là một yếu tố thuận lợi khách quan để cây cối xanh tươi quanh năm. Nếu so sánh với Đà Nẵng về diện tích thì không bằng, nhưng khí hậu thổ nhưỡng thì Đà Nẵng không thuận lợi như Biên Hoà. Về quy hoạch, nhất là về cây xanh đô thị thì Đà Nẵng còn cần phải xem lại mình. Nhìn những con đường, cây xanh được trồng đồng loạt một chủng loại, đồng đều về độ cao, chiều rộng tán, v.v… mới cảm thấy “bứt dứt” cho thành phố mình. Ở đây có những con đường dài hàng cây số đều tăm tắp những hàng cây Viết, cây nào cũng giống cây nào, đều được xén tỉa để không chạm đến đường dây điện ở phía trên, mỗi cây đều được trồng trong các ô vuông vức, được xây bao bằng gạch. Ở một số con đường khác, lại có chủng loại cây khác đồng bộ như cây Hoàng Nam, cây Muồng hoa vàng, cây lim xẹt, Bằng lăng v.v…Tất cả đều thể hiện sự chăm sóc công phu, sự bố trí hài hoà, vừa đẹp vừa gọn gàng, tạo được bóng mát trong những ngày hè nắng nóng.

Ở Đà Nẵng, nếu nói sự “lộn xộn” về chủng loại, độ đồng đều của cây xanh trên những con đường “xưa cũ” như Trần Phú, Phan Châu Trinh, Trưng Nữ Vương, có thể “cho qua” được, vì nó là hậu quả để lại của những năm trước, khi Đà Nẵng còn thuộc tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng và xa hơn là từ trước giải phóng. Nhưng trên những con đường mới làm sau khi thành phố trực thuộc trung ương như Nguyễn Tri Phương, Lê Duẩn, (chưa kể là Nguyễn Văn Linh đã có một thời bị “hội chứng hoa sữa”) cũng chưa thể hiện được nét đột phá nào về cách bố trí và chăm sóc cây xanh. Điển hình là cây nơi cao nơi thấp trên cùng một con đường, trồng cây không tính đến việc bố trí thế nào khi có đường dây điện ở trên, cây để mọc tự nhiên, thiếu chăm sóc, bảo vệ, ít nơi nào cây tươi xanh, sum xuê và chướng mắt nhất là vẫn còn tình trạng bố trí nhiều loại cây trên cùng một con đường, mặc dù đó là những con đường mới hình thành chưa lâu.

Về đường ven sông, không thể phủ nhận đường Bạch Đằng ven sông Hàn đẹp và thoáng đãng hơn đường ven sông của Biên Hoà, nhưng cây xanh của họ xanh tươi hơn trong khi cây của ta thì loe ngoe, khẳng khiu, làm giảm hẳn vẻ đẹp của con đường. Về cây xanh là như vậy còn, việc trang trí, chăm sóc hoa, cây cảnh, thảm cỏ tại các công viên, các dải phân cách Đà Nẵng làm không thua Biên Hoà là bao, nhưng có điều khác là Biên Hoà có nhiều tháp hoa và cây cảnh ở các bùng binh nhiều hơn hẳn Đà Nẵng, trong đó có nhiều loại cây, hoa có giá trị, điều mà ở Đà Nẵng không phải dễ dàng để tồn tại ngày đêm ngoài trời như vậy.

Ngoài ra, tại Biên Hoà có một cái mà Đà Nẵng đến bây giờ vẫn chưa có, đó là tại trung tâm thành phố, có bảng chữ điện tử chạy liên tục để thông báo các thông tin kinh tế-xã hội của địa phương và cả nước. Bên cạnh đó một vấn đề cần nghiên cứu để lắp đặt tại Đà Nẵng nữa là, tại một số ngã ba, mặc dù không có đèn tín hiệu xanh đỏ, nhưng thay vào đó lại có đèn tín hiệu chỉ có màu vàng, chớp nháy liên tục để cảnh báo, nhắc nhở mọi người cẩn thận khi qua các giao lộ này…

Người ta thường nói “đi một ngày đường học một sàng khôn”, Đà Nẵng hiện nay rất cần học tập, tham khảo công tác quy hoạch đô thị của người nước trong nước, không chỉ của các thành phố lớn hiện đại ở khu vực, châu Á mà có thể cả từ những đô thị nhỏ như Biên Hoà. Mỗi nơi chắt lọc, lượm lặt một ít, cái gì phù hợp thì áp dụng và thành phố mình. Điều đó không có gì là thể hiện của sự thua kém cả, và cũng không tự mãn, tự ty, hoặc bảo thủ, xem nhẹ những mặt tích cực của các tỉnh thành bạn. Chuyện tham quan, học hỏi về lĩnh vực này ở nước ngoài không phải là hiếm, Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh cũng không phải là xa lạ gì nhưng cũng đừng bỏ qua những nơi tưởng là nhỏ bé như là Biên Hoà.

Thành phố đã bắt đầu triển khai “Đề án cây xanh đô thị” cũng như sắp công bố quy hoạch. Những gì đã xảy ra, không phù hợp với bối cảnh thị văn minh hiện đại rồi sẽ điều chỉnh và từng bước được khắc phục còn những gì sẽ phải làm trong tương lai gần, chẳng hạn như những chuyện vừa nêu, có liên quan đến cây xanh đô thị, hệ thống giao thông v.v…Thiết nghĩ, đã đến lúc phải có những chuyển biến mang tính đột phá. Những tồn tại, bất cập trong các lĩnh vực hạ tầng đô thị đã thể hiện rõ, chủ trương cũng đã có, bây giờ chỉ còn việc bắt tay vào làm và làm triệt để, kiến quyết với những con người có tâm huyết và năng động, nhiệt tình. Bên cạnh một cách làm đúng là sự phối hợp đồng bộ, trong đó không thể xem nhẹ yếu tố học hỏi, tham khảo từ các địa phương bạn, trên cơ sở đó tuỳ điều kiện tự nhiên, định hướng kinh tế-xã hội của thành phố mà triển khai một cách hiệu quả nhất, từ đó góp phần quan trọng cho Đà Nẵng ngày càng xứng tầm hơn với vị thế thành phố Đô thị loại I, thành phố động lực của miền Trung và khu vực.

(Dân Hùng)