Còn nhớ trong năm 2005 vừa qua, khi báo tin chiến thắng của đoàn học sinh thành phố Đà Nẵng tại cuộc thi Tin học trẻ không chuyên toàn quốc cho chúng tôi, anh Duẩn - Trưởng Phòng Đào tạo Softech, đã không giấu nỗi niềm vui lẫn ngạc nhiên: "Là đơn vị được giao nhiệm vụ giúp đỡ các em hoàn thành các phần mềm dự thi, chính các em đã làm cho chúng tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Sự ngạc nhiên này không dừng lại ở lĩnh vực kiến thức về tin học của các em, mà điều đáng quý hơn chính là những đề tài mà các em chọn để xây dựng phần mềm đều hướng đến những vấn đề thời sự của thành phố. Vì vậy đã có những trang Web về hướng dẫn giao thông, bản đồ chỉ dẫn dành cho khách du lịch...”.

Một ví dụ, để làm được phần mềm "Đà Nẵng quê em", đòi hỏi em Huỳnh Văn Quân lòng say mê công việc và cả lòng yêu thành phố quê hương của em. Trong khi ở nhiều nơi trên cả nước rất nhiều học sinh còn vi phạm an toàn giao thông, hay vứt rác bừa bãi ở những nơi công cộng thì riêng việc này đã cho thấy các em có ý thức rất tốt về xã hội.

Hay như thông qua sản phẩm "Máy lau nhà” của em Thái Quốc Huy đoạt giải nhất tại Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh-thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ nhất, không chỉ thuyết phục được Ban Giám khảo về tính năng của chiếc máy mà còn cả ý tưởng mong muốn giúp công việc lau nhà trở nên đơn giản hơn. Huy cho biết: Hằng ngày, thấy mẹ vất vả trong công việc nội trợ nên mới nghĩ ra việc chế chiếc máy này để giúp mẹ đỡ vất vả. Thật đơn giản nhưng cũng đáng hoan nghênh.

Khá bất ngờ là tại Cuộc thi "Cải thiện việc sử dụng và bảo vệ nguồn nước trên địa bàn thành phố Đà Nẵng năm 2005" đã có rất nhiều học sinh tham gia. Chính điều này đã làm Phó Giáo sư Trần Cát, Chủ tịch Hội đồng thi cho rằng: Chỉ riêng việc này đã làm cho cuộc thi thành công rồi. Tuy nhiên, bất ngờ chưa dừng lại ở đó, bởi rất nhiều bài dự thi của các em đã đưa ra cách giải quyết vấn đề hết sức khoa học, vừa bảo đảm tiêu chí hàng đầu  của công tác bảo vệ môi trường hiện nay là phát triển bền vững. Có thể kể ra những ví dụ như ''Trình bày giải pháp và mô hình xử lý nước thải sinh hoạt và công nghiệp" của tập thể học sinh lớp 11A6 trường THPT Phan Châu Trinh; môi trường nước, việc sử dụng và bảo vệ nguồn nước ở thành phố Đà Nẵng" của em Trịnh Hồ Quang, lớp 11A3 Trường THPT Phan Thành Tài...Để thực hiện các bài dự thi này, các em đều có khảo sát thực tế rất kỹ và gần như các giải pháp giải quyết đều tương đối giống nhau là ''xử lý bằng công nghệ thân thiện với môi trường". Đó là các em dùng các loại thực vật để "ăn" các tạp chất gây ô nhiễm môi trường nước, bên cạnh là việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường đến với mọi người dân.

Cũng thật trùng hợp, đề tài về môi trường những tưởng thu hút sự quan tâm của các em học sinh, thế nhưng trên thực tế lại hoàn toàn ngược lại. Mặc dù các nhà chuyên môn đánh giá là ít khả thi, tuy nhiên mô hình "Thành phố sinh thái của em P.T.T thực sự gây thích thú cho mọi người, bởi vì điều nổi bật của mô hình này là cả thành phố rợp bóng cây xanh, với những điểm nhấn là hệ thống công viên mở ở giữa các khu dân cư, thương mại.

Chính sự nhập cuộc khá sôi nổi và có chất lượng này của các em học sinh, mà trong năm 2005 được xem là năm bội thu của phong trào sáng kiến kỹ thuật của giới học sinh thành phố. Tại cuộc thi Tin học trẻ không chuyên toàn quốc, đoàn học sinh thành phố xuất sắc dành giải nhất toàn đoàn; tại Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh- thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ nhất, các em học sinh Đà Nẵng đã đem về cho thành phố giải nhì với 5/20 giải pháp dự thi đoạt giải. Đây là một tín hiệu đầy lạc quan của thành phố. Vấn đề còn lại là các cơ quan chức năng làm gì để nuôi dưỡng phong trào này tiếp tục phát triển?

(Trần Luân Sơn)