Hiện tại, Đà Nẵng có khoảng 3.225 lao động trực tiếp làm việc trong ngành du lịch, chiếm 1,46% lao động của thành phố và gần 5,3% lao động khối dịch vụ, trong đó có 2.625 nhân viên làm việc tại các khách sạn, 270 người làm hướng dẫn viên du lịch và 370 người làm việc tại các điểm tham quan, vui chơi giải trí, cứu hộ... Nhìn chung, lực lượng lao động của ngành du lịch thành phố tuy đông nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Có thể nói đang trong tình trạng vừa thừa, vừa thiếu lao động. Thừa lao động lớn tuổi, chưa được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ chiếm 24%, thiếu lao động được đào tạo cơ bản về chuyên môn nghiệp vụ và ngoại ngữ. Ngoài một số tốt nghiệp chuyên ngành ngoại ngữ các trường đại học sư phạm, đại học tổng hợp, còn lại phần lớn trình độ ngoại ngữ tương đương bằng A, số có 2 ngoại ngữ chỉ chiếm khoảng 4%, và chỉ có 35% tiếp xúc được với khách quốc tế nhưng chủ yếu là tiếng Anh và tiếng Pháp. Trong khi đó, thành phố chỉ có Trường Đại học Kinh tế và Trường Đại học Dân lập Duy Tân đào tạo về quản lý kinh doanh du lịch, nhưng chất lượng đào tạo so với các trường ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn hạn chế.

Theo quy hoạch tổng thể phát triển du lịch thành phố Đà Nẵng (2001-2010) đã được UBND thành phố phê duyệt, số lượng khách du lịch đến thành phố Đà Nẵng vào năm 2005 là 990.000 lượt khách và sẽ tăng gấp đôi vào năm 2010. Nhu cầu về phòng ở vào năm 2010 là 7.966 phòng. Về cơ cấu buồng phòng đạt tiêu chuẩn đón khách du lịch quốc tế sử dụng 50% ngày phòng có khách, 50% còn lại là khách du lịch trong nước sử dụng. Xu hướng trong tương lai, tỷ trọng khách quốc tế tăng, đồng thời thu nhập khách du lịch trong nước cũng tăng, do đó có thể dự đoán 40% ngày phòng do khách du lịch quốc tế sử dụng và 60% do du khách trong nước sử dụng, cơ cấu phòng không đạt chuẩn đón khách quốc tế sẽ giảm. Từ những dự báo về số lượng khách du lịch và phòng khách sạn, nhu cầu về lao động du lịch tại thành phố Đà Nẵng sẽ rất lớn. Số lao động trực tiếp phục vụ năm 2005 cần khoảng 6.200 lao động và năm 2010 khoảng 12.000 lao động. Số lao động này không những phải đáp ứng về mặt số lượng mà còn phải đáp ứng về mặt chất lượng và cơ cấu.

Để đáp ứng được nhu cầu bức thiết này, trước hết, Sở Du lịch cần phối hợp với Sở Nội vụ tiến hành rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy và đội ngũ lao động, cán bộ toàn ngành, ưu tiên bố trí cán bộ lãnh đạo và quản lý ngành có trình độ chuyên môn, có tâm huyết và quyết tâm cao đối với sự phát triển của ngành. Xây dựng quy trình đào tạo lại, bồi dưỡng nâng cao năng lực lao động ngành du lịch. Đổi mới các hình thức đào tạo, đẩy mạnh phương thức xã hội hóa. Nâng cao nhận thức, từng bước chuẩn hóa chuyên môn, nghiệp vụ, chuyên nghiệp hóa đội ngũ nhân viên du lịch. Đây thực sự là vấn đề sống còn của doanh nghiệp trong cơ chế hội nhập, cạnh tranh quốc tế. Bên cạnh đó, phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Hiệp hội Du lịch Việt Nam thành lập Trường Trung học hoặc Cao đẳng nghiệp vụ Du lịch Đà Nẵng, đồng thời tranh thủ vốn ODA của Nhật để xây dựng Học viện Du lịch. Có như thế, nguồn nhân lực mới đáp ứng được yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của ngành, phục vụ phát triển du lịch Đà Nẵng, Quảng Nam và các tỉnh miền Trung-Tây Nguyên.

(Gia Huy)