Từ cuối thế kỷ XX, hoạt động du lịch đã có xu hướng chuyển dịch sang khu vực Đông Á - Thái Bình Dương. Theo dự báo của WTO, đến năm 2010 thị phần đón khách du lịch quốc tế của khu vực Đông Á - Thái Bình Dương đạt 22,08% thị trường toàn thế giới, sẽ vượt châu Mỹ và trở thành khu vực thứ 2 sau châu Âu. Và mới đây, kết quả điều tra của Hội đồng Du lịch và lữ hành thế giới (WTTC) phối hợp cùng Cơ quan Dự báo kinh tế Oxford công bố ngày 20-3, trong giai đoạn 2007 - 2016, tăng trưởng ngành du lịch Việt Nam sẽ đứng thứ 6 trên thế giới, ở mức 7,5%.
Công ty Saigontourist cũng vừa ký hợp đồng vận chuyển khách du lịch quốc tế từ năm 2006 - 2011 với Công ty Môi giới và điều hành tàu biển RTC (Mỹ) đưa du khách đến Việt Nam qua 3 cảng chính Sài Gòn, Nha Trang và Đà Nẵng. Như vậy, Đà Nẵng - cửa ngõ quốc tế thứ ba của Việt Nam sẽ là điểm thu hút khách qua con đường biển. Tuy nhiên, với sản phẩm du lịch nghèo nàn như hiện nay, nếu như không có những chính sách đầu tư mạnh mẽ cho sản phẩm du lịch thì trong những năm đến, Đà Nẵng khó tránh khỏi trường hợp trở thành cửa ngõ đón tiếp để du khách băng về hai phía.
Lượng khách đến Đà Nẵng bằng đường biển trong những năm gần đây có nhiều biến đổi rõ rệt, đặc biệt là sau khi bãi biển Đà Nẵng được tạp chí Forbes của Mỹ bình chọn là một trong 6 bãi biển quyến rũ nhất hành tinh. Khách du lịch quốc tế vào Đà Nẵng bằng đường biển chiếm từ 20-25% trong tổng số khách quốc tế đến Đà Nẵng mỗi năm. Ngoài những hãng tàu quen thuộc đến nhiều lần trong năm như Seaboun Spirit, Song of Flower, TSS The Topaz, Arion, Aston, Minerva, Silver Cloud, Asuka, Pacific Venus và Oriana... thì các hãng tàu lớn như Star Cruises, P&O... cũng đã cập cảng với số lượng khách tham quan lên đến con số hàng nghìn. Bình quân mỗi chuyến tàu có khoảng 300-400 lượt khách lên bờ đi tham quan. Công ty Du lịch Tân Hồng Đà Nẵng và Công ty Saigontourist Đà Nẵng là hai đơn vị đi đầu trong việc khai thác khách du lịch từ tàu biển tại miền Trung. Tuy nhiên, hầu hết các chương trình tour của hai công ty tương đối giống nhau với các lộ trình quen thuộc như tham quan Đà Nẵng - Huế - Hội An. Tại Đà Nẵng, du khách chỉ quanh quẩn ở các điểm truyền thống Bảo tàng Điêu khắc Chămpa, làng đá Non Nước, chợ Hàn và tham gia city tour bằng xích lô qua một số đường phố chính của Đà Nẵng. Nếu tàu cập cảng nhiều lần trên chuyến hải trình của mình thì khi ghé Đà Nẵng, khách du lịch chẳng biết tham quan những đâu khác ngoài các địa điểm trên. Ông John, một khách tham quan tàu biển của tàu Silver Shadow nói : "Tôi rất thích biển Đà Nẵng, các di tích văn hóa lịch sử ở đây nhưng đến nhiều lần, chúng tôi cũng không biết đi đâu và làm gì. Ngoài các danh lam, thắng cảnh quen thuộc thì những dịch vụ phục vụ vui chơi giải trí cho du khách vẫn chưa có".
Đặc điểm của loại hình khách tàu biển là thời gian lưu lại rất ngắn, thường ghé lại rồi đi trong ngày, nếu ở lại lâu cũng chỉ khoảng 3-4 ngày, do đó sản phẩm cho loại khách này thường là các tour ngắn ngày với các điểm tham quan di tích văn hóa lịch sử, du lịch sinh thái, mua sắm hàng lưu niệm, dịch vụ ăn uống và giải trí... Điển hình là tàu Peace Board hằng năm đều đến Đà Nẵng phục vụ du khách khám phá về văn hóa - lịch sử cho các học sinh, sinh viên trong khu vực Đông Nam Á và Nhật Bản. Các hãng tàu từ Mỹ, châu Âu, Đông Bắc Á phục vụ cho du khách có chi phí cao và đòi hỏi tiện nghi phục vụ cao cấp. Ngoài ra, khách du lịch châu Âu, Bắc Mỹ có nhu cầu thăm các di sản văn hóa thế giới và tìm hiểu về sinh hoạt truyền thống tại các làng quê miền Trung. Đây lại là điểm yếu đối với thành phố Đà Nẵng so với các tỉnh lân cận như Huế, Quảng Nam... nên khách tàu biển thường dành thời gian lưu trú nhiều hơn tại các địa phương này. Vì vậy, thành phố cần có những chính sách đầu tư mạnh hơn nữa cho các sản phẩm du lịch đáp ứng nhu cầu tham quan và giải trí thu hút khách tàu biển để tránh tình trạng Đà Nẵng trở thành điểm đón tiếp khách lên bờ rồi sau đó đưa khách băng về hai phía như hiện nay.
(Đoàn Lương)