Các công ty du lịch Thái và cả Myanmar trong mấy tháng qua đã bắt  đầu đưa nhiều đoàn khách có quy  mô trên 100 người trở lên sang Lào và Việt Nam từ cửa khẩu Mukdahan và Lao Bảo bằng phương tiện ô-tô bus thông qua các đồng nghiệp như Saigontourist, Tân Hồng, Vitour, Hương Giang, Danatours... với giá bình quân 140-150 USD/người tùy theo mỗi chuyến 5 ngày 4 đêm hoặc 4 ngày 3 đêm. Đa số du khách theo các tour này là người dân vùng Bắc và Đông Bắc Thái Lan, một số khác là khách từ Bangkok và Myanmar.  Tính bình quân mỗi đơn vị trong năm qua đón khoảng 1.000 khách, thì tổng số du  khách qua đường bộ theo quốc lộ  9 đến Việt Nam có thể lên đến gần  10 nghìn người ! Ông Đặng Thái,  Giám đốc Danatours, một trong các đơn vị lữ hành đang khai thác tuyến này cho  rằng, khả năng phát triển nguồn du khách này trong năm 2006, nhân dịp Việt Nam và Thái Lan kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và hội chợ quốc tế tại  Khon Kean, sẽ tăng lên đáng kể... Tuy nhiên, theo quan sát của chúng tôi, sự  hợp tác khai thác nguồn khách đầy tiềm năng này của các doanh nghiệp lữ hành  vẫn còn khá mờ nhạt, thậm chí có lúc sự cạnh tranh gay gắt đã xảy ra. Và các  doanh nghiệp Đà Nẵng vẫn còn khá chậm chân...

Cũng từ cuối năm qua, đoàn khảo sát tuyến Hành lang  Kinh tế Đông Tây bằng đường bộ do Đại sứ Vương quốc Thái Lan tại Việt Nam Krit  Kraichitti làm trưởng đoàn và Đại sứ các nước Hà Lan, Hoa Kỳ, Tây Ban Nha,  Myanmar, Lào, Ấn Độ, Mexico, đại diện các Đại sứ Ucraina, Bulgaria, Chile,  Australia, Trưởng đại diện Tổ chức quốc tế về di dân LHQ (IOM) Andrew Bruce,  Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng ADB tại Việt Nam và nhiều quan chức thuộc các cơ  quan hữu quan phía Việt Nam đã   tham dự chuyến đi và kết  thúc tại Đà Nẵng... Sự kiện này cho thấy đang có những chuyển động tích cực ở  cả 3 phía : người dân, các doanh nghiệp   và chính phủ các nước theo hướng thúc đẩy sự phát triển toàn tuyến mang  tính liên kết vùng.

Theo Đại sứ Krit Kraichitti, hành trình bằng đường bộ  bắt đầu từ Hà Nội đi thành phố Vinh, qua Quốc lộ số 8 đến thủ đô Vientiane  (Lào) ; tiếp tục qua các tỉnh Nongkhai, Ubon, Khon Kean ( Đông Bắc Thái Lan),  trở về Paksé, Savannakhet, qua cửa khẩu Lao Bảo, Huế và dừng chân tại Cảng  Tiên Sa, Đà Nẵng, điểm cuối của hành lang... Hành trình kéo dài 11 ngày. Đây  là chuyến khảo sát thực địa nhằm giới thiệu tiềm năng nhiều mặt của Hành lang  KTĐT với đại diện các nước và các tổ chức quốc tế trong khuôn khổ chuẩn bị cho các hoạt động kỷ niệm 30 năm ngày hai nước Việt Nam - Thái Lan thiết lập quan  hệ ngoại giao trong năm 2006. Đại sứ Krit Kraichitti cũng cho biết, trong năm  2006, nội các hai nước cũng sẽ nhóm họp tại Bangkok (lần trước tại Đà Nẵng) và  phía Thái Lan sẽ phối hợp với các bên liên quan tổ chức một hội chợ lớn về  kinh tế, thương mại du lịch tại tỉnh Khon Kean. Ông hy vọng rằng các doanh  nghiệp ở Đà Nẵng, Huế và các tỉnh miền Trung Việt Nam dọc hành lang sẽ có mặt  theo lời mời. Cũng nhân dịp hai nước kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại  giao, Thái Lan mong muốn sẽ mở tại Đà Nẵng một cơ quan Tổng Lãnh sự hay ít  nhất là một Văn phòng đại diện nhằm thúc đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động đầu  tư, thương mại...

Trưởng cơ quan quốc tế về di dân của LHQ tại Việt Nam  (IOM) Andrew Bruce cho rằng : hầu hết các địa phương dọc tuyến hành lang KTĐT  đang còn nghèo. Vì vậy với thuận lợi là một thành phố có sự phát triển cao hơn  và cơ sở hạ tầng vượt trội, Đà Nẵng hoàn toàn có vai trò quan trọng trong phát  triển khu vực. Cùng với tiềm năng nhiều mặt trên tuyến hành lang KTĐT, bên  cạnh các hỗ trợ về mặt xã hội của IOM, các nước có đại diện tham gia chuyến khảo sát đều rất quan tâm đến   EWEC và chắc chắn sẽ có thêm nhiều biện pháp hỗ trợ để thúc đẩy phát triển khu vực này hơn  nữa.

Theo ông Hoàng Tuấn Anh, Chủ tịch UBND thành phố Đà  Nẵng, vấn đề mở Lãnh sự quán Thái Lan tại Đà Nẵng đã được Bộ trưởng Ngoại giao  Thái lan Sukha Kiet đưa ra từ cuộc họp nội các hai nước lần trước tại Đà Nẵng  và chính quyền thành phố Đà Nẵng  hoàn toàn ủng hộ chủ trương này.

Bên cạnh những chuyển động mạnh mẽ đó, các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành vẫn còn một số quan ngại trong phát triển du lịch : Do thời gian mở cửa  cửa khẩu Mukdahan - Savẳn (từ 8 giờ sáng đến 4 giờ chiều), thời gian kiểm tra tại  cửa khẩu Lao Bảo quá lâu (từ 1-2 giờ cho mỗi xe 50 khách) đã tạo ra áp lực về thời gian  chung của toàn tour, khiến du khách còn rất ít thời gian tham quan, mua sắm  tại quá nhiều vị trí từ Phong Nha, địa đạo Vĩnh Mốc, cố đô Huế, Bảo tàng  Chămpa, chợ Hàn Đà Nẵng, phố cổ  Hội An... Việc quảng bá quá ít và dịch vụ chưa cao tại các bãi biển miền  Trung, vốn là một thế mạnh, cũng là một vấn đề nữa khiến các tour du lịch  Xuyên Á bằng đường bộ chưa phát triển như mong muốn... Giám đốc một công ty lữ hành nói ví von : "Nhìn chung, phía Tây - kể cả du khách và chính quyền đã động, nhưng phía Đông vẫn chưa rục rịch bao nhiêu. Du khách theo đường bộ từ  Việt Nam ngược đường 9 vẫn còn thưa thớt lắm...".

Giữa tháng 2 vừa qua, ngành Du lịch và các trường đại  học Nhật Bản cũng đã tổ chức một hội thảo chuyên đề về tác động của EWEC đối  với sự phát triển và vai trò của   Đà Nẵng và các tỉnh duyên hải miền Trung sẽ ra sao ! Hội thảo này càng  cho thấy, du lịch cũng sẽ là mối quan tâm trước tiên, tạo ra sự thúc đẩy phát  triển của EWEC và đòi hỏi các địa phương ở Việt Nam tăng cường hơn nữa sự hợp  tác, thay vì mạnh ai nấy làm như lâu nay. Ở một diễn biến khác, cửa khẩu Nam  Giang nối quốc lộ 14D phía Việt Nam và quốc lộ 16 phía Lào ngày 21-2 vừa được  khai trương cũng là sự kiện đáng quan tâm. Con đường này mở ra sẽ rút ngắn lộ  trình từ Đông Bắc Thái và Nam Lào đến Hội An, Chu Lai, Đà Nẵng và cả Dung Quất  xuống chỉ còn 350 đến 400km. Trong ngày khai trương, nhiều công ty lữ hành  Việt Nam, Thái Lan và các nhà đầu tư đã có mặt. Nhưng xem ra nó ít gây chú ý  với các doanh nhân Đà Nẵng, không biết vì lẽ gì!

(Trương Điện Thắng)